Thi lớp 10 năm 2027: tỉnh đầu tiên chốt phương thức

Trả lời nhanh: Từ năm 2027, tuyển sinh lớp 10 vẫn theo Thông tư 30: thi ba môn Toán, Ngữ văn và một môn thứ ba do Sở Giáo dục chọn, công bố chậm nhất 31/3. Hải Phòng, Quảng Ninh, TPHCM đã chốt phương thức. Bạn nên theo dõi thông báo của Sở và không lơ là tiếng Anh.

Có một bạn lớp 9 nhắn cho So Izy tối qua, giọng lo lắng: “Cô ơi, sang năm con thi lớp 10 mà nghe nói bỏ tiếng Anh, con đang học IELTS có phí không?”. Câu hỏi rất thật, và mấy hôm nay nhiều phụ huynh cũng hỏi giống hệt. Lý do là ngày 19/9, những tỉnh đầu tiên đã công bố phương thức thi lớp 10 cho năm 2027, giữa lúc Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến một dự thảo có thể đổi số môn thi. Mình gom lại đủ để bạn bình tĩnh và biết cần làm gì.

Tỉnh đầu tiên chốt: Hải Phòng, Quảng Ninh, TPHCM

Theo báo Dân trí ngày 19/9/2026, Hải Phòng là địa phương công bố sớm nhất. Thành phố này chọn hình thức thi tuyển cho cả trường THPT công lập không chuyên lẫn trường chuyên. Thí sinh thi ba môn: Ngữ văn, Toán và một môn thứ ba do Sở Giáo dục và Đào tạo lựa chọn, đúng theo Thông tư 30/2024. Riêng hệ chuyên, Hải Phòng dự kiến tuyển 1.155 học sinh vào 33 lớp.

Quảng Ninh chưa chốt môn thứ ba, nhưng đã ấn định thời gian: kỳ thi dự kiến diễn ra ngày 20–22/5/2027, sớm hơn khoảng một tháng so với mọi năm.

TPHCM đi theo hướng khác. Thành phố tính phương án kết hợp xét tuyển và thi tuyển, nhưng còn chờ Bộ sửa Thông tư 30 rồi mới công bố chi tiết. Hà Nội thì cho biết đang nghiên cứu phương án giảm áp lực cho học sinh, chưa ra quyết định cuối cùng.

Luật chơi hiện hành: Thông tư 30 quy định gì?

Để hiểu vì sao mỗi tỉnh làm một kiểu, bạn cần nắm khung chung. Thông tư 30/2024/TT-BGDĐT (có hiệu lực từ 14/2/2025) là quy chế tuyển sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông đang áp dụng trên cả nước. Ba điểm cốt lõi bạn nên nhớ.

Thứ nhất, thi lớp 10 gồm ba môn: Toán, Ngữ văn và một môn thứ ba. Thứ hai, môn thứ ba do Sở Giáo dục và Đào tạo mỗi tỉnh tự chọn trong nhóm môn có tính điểm ở bậc THCS, và có một ràng buộc quan trọng: không được chọn cùng một môn quá ba năm liên tiếp. Quy định này nhằm tránh việc học sinh chỉ học lệch vào một môn. Thứ ba, môn thứ ba (hoặc bài thi tổ hợp) phải được công bố sau khi kết thúc học kỳ I, nhưng không muộn hơn ngày 31/3 hằng năm.

Ngoài ra, Thông tư 30 cho phép mỗi địa phương chọn một trong ba phương thức: thi tuyển, xét tuyển, hoặc kết hợp cả hai. Đó là lý do Hải Phòng thi tuyển còn TPHCM lại tính chuyện kết hợp — cả hai đều đúng luật.

Dự thảo đang gây tranh luận: có thể chỉ còn 2 môn

Đây là phần bạn cần đọc kỹ, và cũng là điều khiến bạn lớp 9 kia lo lắng. Tháng 8/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố dự thảo lấy ý kiến về việc giảm số môn thi lớp 10 từ ba xuống còn hai môn Toán và Ngữ văn. Nhiều báo lớn như Tuổi Trẻ, VietnamNet, VOV đều đưa tin.

Mình nhấn mạnh: đây mới là dự thảo, chưa chính thức. Bộ đang lấy ý kiến rộng rãi, chưa ban hành. Nghĩa là năm 2027 vẫn có khả năng thi ba môn như quy định hiện hành, tùy thời điểm và nội dung thông tư sửa đổi được thông qua. Chính vì dự thảo chưa chốt mà TPHCM phải “chờ Bộ sửa Thông tư 30” rồi mới công bố chi tiết phương án của mình.

Điểm được bàn nhiều nhất là số phận của tiếng Anh. Ở nhiều tỉnh, tiếng Anh lâu nay là môn thứ ba quen thuộc. Nếu dự thảo hai môn được thông qua, tiếng Anh có thể không còn là môn thi bắt buộc trong kỳ thi lớp 10 ở những nơi đó. Báo Tuổi Trẻ đã có bài phân tích riêng về câu hỏi “chuyện gì sẽ xảy ra với tiếng Anh” nếu chỉ thi hai môn.

Điều này ảnh hưởng gì đến bạn?

Nếu bạn (hoặc con bạn) đang học lớp 9 và nhắm vào lớp 10 năm 2027, đây là những gì mình khuyên.

Trước hết, đừng vội mừng hay vội lo vì dự thảo. Cho đến khi có thông tư chính thức, hãy chuẩn bị theo kịch bản ba môn — an toàn hơn là học thiếu rồi trở tay không kịp. Toán và Ngữ văn thì chắc chắn phải chắc, dù thi hai hay ba môn.

Với môn thứ ba, mốc quyết định là ngày 31/3/2027: chậm nhất thời điểm đó, Sở của tỉnh bạn phải công bố. Bạn hãy theo dõi cổng thông tin của Sở Giáo dục và Đào tạo địa phương, đừng nghe tin đồn trên mạng. Nhớ quy định “không lặp quá ba năm”: nếu tỉnh bạn đã thi tiếng Anh ba năm liền, năm nay khả năng sẽ đổi sang môn khác.

Về tiếng Anh, quan điểm của So Izy rất rõ: dù tiếng Anh có là môn thi lớp 10 hay không, bạn cũng không nên bỏ. Lên cấp ba, thi tốt nghiệp THPT, xét tuyển đại học bằng chứng chỉ quốc tế hay du học — tiếng Anh vẫn theo bạn suốt chặng đường dài. Một kỳ thi có thể bỏ môn, nhưng năng lực ngôn ngữ thì không mất đi. Nếu bạn đang học IELTS, cứ tiếp tục.

Cuối cùng, chính sách tuyển sinh có thể còn thay đổi trong những tháng tới. Trước mỗi quyết định quan trọng, bạn nên kiểm tra lại tại nguồn chính thức: website Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh bạn, hoặc cổng của Bộ Giáo dục và Đào tạo (moet.gov.vn). So Izy sẽ tiếp tục cập nhật khi có thông tư mới.

Câu hỏi thường gặp

Năm 2027 thi lớp 10 mấy môn?
Theo Thông tư 30 hiện hành là ba môn: Toán, Ngữ văn và một môn thứ ba do Sở chọn. Tuy nhiên Bộ đang lấy ý kiến dự thảo giảm còn hai môn Toán và Văn, nên bạn hãy chuẩn bị theo phương án ba môn cho chắc và chờ thông tư chính thức.

Môn thứ ba được công bố khi nào?
Thông tư 30 quy định môn thứ ba (hoặc bài thi tổ hợp) được công bố sau khi kết thúc học kỳ I và không muộn hơn ngày 31/3 hằng năm. Bạn nên theo dõi thông báo chính thức của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh mình quanh mốc này.

Tiếng Anh có còn là môn thi lớp 10 không?
Hiện chưa chắc chắn. Nếu dự thảo hai môn được thông qua, nhiều tỉnh có thể không thi tiếng Anh trong kỳ thi lớp 10. Nhưng đây mới là dự thảo, và dù thế nào thì tiếng Anh vẫn cần cho cấp ba, thi tốt nghiệp và du học, nên bạn không nên bỏ.

Kỳ thi lớp 10 năm 2027 diễn ra khi nào?
Mỗi tỉnh tự quyết lịch thi. Đến ngày 19/9/2026, Quảng Ninh dự kiến thi ngày 20–22/5/2027, sớm hơn khoảng một tháng so với mọi năm. Các tỉnh khác sẽ công bố lịch riêng, bạn cần theo dõi Sở địa phương.