Du học Mỹ 2026: dự thảo thu phí OPT tới 100.000 USD

Trả lời nhanh: Ngày 7–8/10/2026, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đăng dự thảo thu phí chương trình OPT — khoản cho phép du học sinh F-1 làm việc sau tốt nghiệp — lên tới 70.000 USD cho lần đầu và 30.000 USD mỗi lần sau, tổng có thể chạm 100.000 USD mỗi người. Đây mới là dự thảo, chưa áp dụng. Nếu bạn đang nhắm du học Mỹ, hãy theo dõi sát và chuẩn bị sẵn phương án dự phòng.

Minh học lớp 12 ở Hà Nội, đã nhắm ngành khoa học máy tính tại một trường ở Mỹ. Em không chỉ muốn học bốn năm rồi về. Trong kế hoạch của em, phần quan trọng nằm ở sau khi tốt nghiệp: xin một chỗ làm ở Mỹ chừng một đến ba năm để lấy kinh nghiệm, trả bớt chi phí du học, rồi mới tính tiếp. Phần “làm việc sau tốt nghiệp” ấy có một cái tên: OPT. Và tuần trước, nó bị đặt lên bàn với một con số khiến nhiều gia đình giật mình.

Mình viết bài này để bạn phân biệt được đâu là điều đã chốt, đâu mới chỉ là đề xuất, rồi biết nên làm gì với kế hoạch của mình.

Mỹ vừa đề xuất gì?

Ngày 7/10/2026, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS — Department of Homeland Security) công bố một dự thảo quy định, và đăng chính thức lên Công báo Liên bang (Federal Register) ngày 8/10/2026. Nội dung cốt lõi: thu một khoản phí rất lớn cho mỗi lần du học sinh F-1 tham gia chương trình OPT.

Mức phí đề xuất gồm hai bậc. Lần đầu tham gia OPT là 70.000 USD. Mỗi lần tham gia sau đó — bao gồm cả phần gia hạn 24 tháng dành cho ngành STEM — là 30.000 USD. Cộng lại, một sinh viên đi trọn một vòng OPT và STEM OPT có thể bị tính tới 100.000 USD, tức khoảng 2,6 tỷ đồng.

Một điểm cần nói cho đúng: theo dự thảo, bên nộp phí là trường (cơ sở được cấp chứng nhận SEVP), không phải trực tiếp sinh viên. Nhưng chính DHS cũng thừa nhận trường có thể chuyển khoản phí này sang cho sinh viên, cho toàn bộ người học, hoặc cho nhà tuyển dụng. Nói cách khác, dù hóa đơn ghi tên trường, túi tiền chịu cuối cùng rất có thể là của du học sinh.

OPT là gì và vì sao nó quan trọng?

OPT (Optional Practical Training — thực tập thực hành tùy chọn) là cơ chế cho phép du học sinh đang giữ visa F-1 ở lại Mỹ làm việc trong lĩnh vực đúng với ngành đã học. Thông thường, sinh viên được tối đa 12 tháng OPT sau tốt nghiệp. Riêng sinh viên các ngành STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán) được gia hạn thêm 24 tháng, tức tổng cộng tới 36 tháng.

Với nhiều bạn, OPT không phải chuyện phụ. Nó là nhịp cầu nối giữa “học xong” và “ở lại lâu dài”: làm OPT để có kinh nghiệm và thu nhập, trong lúc đó tìm công ty bảo lãnh visa lao động H-1B, rồi từ H-1B mới tính đến thẻ xanh. Chặng đầu tiên của con đường đó bị siết, cả chuỗi phía sau đều lung lay theo.

Hiện nay, chi phí để xin OPT chỉ khoảng 500 USD lệ phí hồ sơ. Nhảy từ 500 USD lên 70.000 USD là một khoảng cách rất lớn — và đó là lý do dự thảo này gây chú ý đến vậy.

Dự thảo đổi những gì, và bao giờ?

Điều quan trọng nhất phải nhắc lại: đây là dự thảo quy định (proposed rule), chưa phải quy định cuối cùng, và chưa có hiệu lực. Sau khi đăng Công báo, dự thảo mở lấy ý kiến công khai. Theo tạp chí Time, hạn góp ý là ngày 9/11/2026; một số hãng luật tính mốc 60 ngày kể từ ngày đăng. Dù theo mốc nào, DHS phải xem xét ý kiến rồi mới ban hành quy định chính thức, kèm một ngày hiệu lực cụ thể.

Theo phân tích của các hãng luật di trú, nếu được ban hành, quy định sẽ có hiệu lực 60 ngày sau khi đăng bản chính thức, và chỉ áp dụng cho những hồ sơ được cố vấn sinh viên quốc tế (DSO) đề xuất từ ngày hiệu lực trở đi. Những ai đã đang làm OPT, đã được duyệt, hoặc có đề xuất trước ngày hiệu lực sẽ không bị tính phí. Tuy nhiên, một sinh viên đang làm OPT thường mà xin gia hạn STEM OPT sau ngày hiệu lực thì vẫn thuộc diện chịu phí.

Nói ngắn gọn: chưa có gì xảy ra ngay lúc này với người đang học hoặc đang làm OPT. Nhưng với lứa còn vài năm nữa mới tốt nghiệp — như Minh ở đầu bài — thì đây là điều cần đưa vào tính toán.

Vì sao Mỹ làm vậy, và dự thảo có chắc thành luật?

DHS đưa ra vài lý do. Cơ quan này gọi OPT là “nam châm hút gian lận”, nói rằng chương trình đã phình to vượt khả năng rà soát nhà tuyển dụng, và dẫn con số 194.554 giấy phép lao động cấp trong năm 2024, tăng từ 160.627 của năm 2023. DHS lập luận rằng mức phí cao sẽ buộc các trường chọn lọc kỹ hơn, và ngăn OPT bị dùng như đường vòng để né chương trình visa H-1B.

Phía phản đối thì cho rằng DHS không có thẩm quyền áp khoản phí này và khả năng cao sẽ thua tại tòa. Điều này không phải suy đoán suông: một đề xuất tương tự thu phí 100.000 USD với visa H-1B từng bị một thẩm phán liên bang tuyên là trái luật hồi giữa năm, và chính quyền đang kháng cáo. Giới quan sát dự báo dự thảo OPT nếu được ban hành gần như chắc chắn cũng bị kiện.

Vì thế, bạn hãy giữ cái nhìn tỉnh táo: con số 70.000–100.000 USD là có thật trong dự thảo, nhưng việc nó có thành quy định áp dụng được hay không vẫn còn bỏ ngỏ. Chính sách có thể thay đổi, bị chặn, hoặc điều chỉnh trước khi thành hình.

Điều này ảnh hưởng gì đến bạn?

Nếu bạn đang học ở Mỹ hoặc đang làm OPT, trước mắt chưa có gì thay đổi — cứ yên tâm hoàn thành chặng đang đi, và hỏi kỹ cố vấn sinh viên quốc tế (DSO) của trường về thời điểm nộp hồ sơ.

Nếu bạn còn đang lên kế hoạch du học Mỹ, có vài việc nên làm. Thứ nhất, đừng coi “ở lại làm việc” là điều mặc định; hãy xem OPT như một khả năng có thể bị siết, và tự hỏi thật lòng: nếu không có vài năm làm việc sau tốt nghiệp, du học Mỹ vẫn đáng với mình không? Thứ hai, cân nhắc phương án dự phòng. Một khảo sát của Institute for Progress ước tính nếu mức phí được áp, lượng sinh viên muốn ở lại sẽ giảm tới 80%, và nhiều bạn sẽ hướng sang Canada, Anh hoặc Úc. Thứ ba, hỏi kỹ về chính sách hỗ trợ của trường, vì gánh nặng phí cuối cùng phụ thuộc nhiều vào việc trường chuyển chi phí đến đâu.

Quan trọng nhất: trước mọi quyết định lớn, hãy kiểm tra lại tại nguồn chính thức. Trang của DHS và Federal Register là nơi cập nhật chính xác nhất về tình trạng dự thảo. Chính sách di trú Mỹ đang thay đổi nhanh, và một bản tin hôm nay có thể khác đi sau vài tuần.

Câu hỏi thường gặp

OPT là gì?
OPT (Optional Practical Training) là chương trình cho phép du học sinh F-1 ở lại Mỹ làm việc đúng ngành đã học — thường 12 tháng sau tốt nghiệp, riêng ngành STEM được gia hạn thêm 24 tháng.

Phí OPT 70.000–100.000 USD đã áp dụng chưa?
Chưa. Đây mới là dự thảo quy định do DHS đăng ngày 8/10/2026, đang trong giai đoạn lấy ý kiến công khai. Phải qua bước này và ban hành bản chính thức thì mới có hiệu lực, và nhiều khả năng còn bị kiện tại tòa.

Ai là người phải nộp khoản phí này?
Theo dự thảo, trường (cơ sở được cấp chứng nhận SEVP) nộp phí. Nhưng DHS thừa nhận trường có thể chuyển chi phí sang cho sinh viên hoặc nhà tuyển dụng, nên người chịu cuối cùng rất có thể là du học sinh.

Nếu đang làm OPT, mình có bị tính phí không?
Theo phân tích hiện có, người đã đang làm OPT hoặc đã được duyệt trước ngày hiệu lực sẽ không bị tính. Nhưng nếu sau đó xin gia hạn STEM OPT kể từ ngày hiệu lực, bạn vẫn thuộc diện chịu phí. Hãy hỏi kỹ DSO của trường.

Nguồn tham khảo

• DHS: thông cáo đề xuất phí chương trình làm việc cho du học sinh (7/10/2026)
• Time: Trump Administration Proposes $70K Fee for International Students to Work in U.S. (8/10/2026)
• HSF Kramer: DHS proposes up to US$100,000 in new fees for OPT for F-1 students (10/2026)
• Báo Đại biểu Nhân dân: Mỹ cân nhắc thu phí 100.000 USD với du học sinh muốn ở lại làm việc

Bài viết bởi đội ngũ So Izy Education — nhóm giáo viên luyện thi IELTS, SAT và tiếng Trung (soizy.education).