Trả lời nhanh: Từ năm học 2026-2027, cả nước dùng chung một bộ sách giáo khoa là “Kết nối tri thức với cuộc sống” theo Quyết định 3588 của Bộ GD&ĐT, thay cho mô hình nhiều bộ sách. Sách chỉ là học liệu, không phải pháp lệnh, nên bạn vẫn cần đọc rộng và luyện năng lực, không học thuộc một cuốn.
Đầu tháng 9, một phụ huynh nhắn cho So Izy: “Con mình năm nay lên lớp 10, chuyển từ tỉnh khác về. Bạn bè trong lớp bảo sách năm nay đổi hết rồi, mình phải mua lại bộ mới à?” Chị lo con học lệch sách, lo tốn thêm một khoản đầu năm học. Thắc mắc của chị cũng là của rất nhiều gia đình mùa tựu trường này.
Câu trả lời ngắn gọn: có một thay đổi thật, nhưng không đáng sợ như tin đồn. Từ năm học 2026-2027, cả nước chuyển sang dùng chung một bộ sách giáo khoa. So Izy ngồi xuống đọc kỹ các văn bản chính thức để kể cho bạn nghe chính xác chuyện gì đang diễn ra, và nó chạm đến việc học của bạn ở đâu.
Chuyện gì vừa thay đổi?
Mấy năm qua, Việt Nam đi theo mô hình “một chương trình, nhiều bộ sách”. Cùng một Chương trình giáo dục phổ thông 2018, nhưng có ba bộ sách giáo khoa để các trường chọn: Cánh Diều, Chân trời sáng tạo và Kết nối tri thức với cuộc sống. Mỗi tỉnh, thậm chí mỗi trường, có thể dùng bộ khác nhau.
Từ năm học 2026-2027, mô hình đó khép lại. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT, chọn bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam làm bộ sách dùng thống nhất trên toàn quốc. Theo tường thuật của báo chí và tài liệu tập huấn giáo viên, bộ sách này áp dụng cho các cấp phổ thông từ lớp 1 đến lớp 12. Việc này dựa trên Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị (tháng 8/2025) và Nghị quyết 281/NQ-CP của Chính phủ về đột phá phát triển giáo dục.
Nói cách khác, con chị phụ huynh ở trên không “học lệch” so với bạn cùng lớp, vì cả lớp, cả trường, cả nước giờ cùng một bộ sách.
Vì sao lại là bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống”?
Theo Báo Điện tử Chính phủ, Bộ GD&ĐT thành lập tổ nghiên cứu, lấy ý kiến các Sở GD&ĐT và chuyên gia trước khi chọn. Lý do chính được nêu: bộ sách đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, bảo đảm tính khoa học, sư phạm và pháp lý, có độ ổn định cao, và quan trọng là đang được dùng rộng rãi ở 34 tỉnh, thành phố. Chọn bộ nhiều nơi đã quen giúp hạn chế xáo trộn khi chuyển đổi.
Với những trường trước đây dùng bộ khác, ví dụ Chân trời sáng tạo, năm nay có việc chuyển đổi. Chương trình tập huấn giáo viên lớp 1 đến lớp 12 đã chạy từ tháng 6 đến tháng 7/2026, phần lớn qua các chuyên đề trực tuyến kết hợp sinh hoạt tổ chuyên môn.
“Sách chỉ là học liệu” — câu quan trọng nhất với người ôn thi
Đây là điểm So Izy muốn bạn nhớ kỹ. Tại họp báo Chính phủ ngày 4/5/2026, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng nói một câu đáng dán lên góc bàn học: “Sách giáo khoa không phải pháp lệnh mà chỉ là học liệu.”
Dùng chung một bộ sách không có nghĩa thầy trò chỉ được dạy và học đúng cuốn đó. Các bộ sách còn lại vẫn có giá trị tham khảo. Giáo viên và học sinh được khuyến khích dùng thêm sách khác, báo chí, nguồn trên internet để mở rộng kiến thức và phục vụ kiểm tra, đánh giá. Bộ GD&ĐT gọi đây là tinh thần “dùng chung một bộ sách nhưng không giới hạn học liệu”.
Điều này ăn khớp với hướng ra đề nhiều năm gần đây: đề thi tốt nghiệp THPT và đề đánh giá năng lực ngày càng ít hỏi thuộc lòng, thiên về đọc hiểu, vận dụng và xử lý tình huống mới. Học thuộc đúng từng câu trong một cuốn sách không còn là chiến thuật an toàn. Năng lực đọc hiểu và tư duy mới là thứ đề thi thưởng điểm.
Giá sách và lộ trình tiến tới miễn phí
Một tin vui cho túi tiền phụ huynh: khi về một đầu mối, giá sách giáo khoa giảm trung bình khoảng 13,3% so với trước. Sách được yêu cầu cung ứng đủ cho các trường trước ngày 20/8, kịp cho năm học mới.
Xa hơn, Nghị quyết 71 đặt mục tiêu miễn phí sách giáo khoa trên cả nước theo hình thức cho mượn – trả từ năm học 2029-2030. Nhiều địa phương đã đi trước. Theo Báo Đại biểu Nhân dân (tháng 7/2026), Quảng Ninh là nơi đầu tiên ra nghị quyết miễn phí, cho khoảng 293.000 học sinh mượn sách. TP.HCM cho mượn miễn phí với học sinh lớp 1, 6, 10 qua thư viện trường. Huế, Cà Mau, Đà Nẵng và một số nơi khác cũng có kế hoạch riêng.
Mốc miễn phí cụ thể ở mỗi tỉnh mỗi khác, nên nếu khoản sách vở đầu năm quan trọng với gia đình bạn, hãy hỏi thẳng nhà trường hoặc Sở GD&ĐT nơi bạn ở.
Điều này ảnh hưởng gì đến bạn?
Nếu bạn là học sinh phổ thông, thay đổi lớn nhất là sự đồng bộ. Chuyển trường, chuyển tỉnh không còn phải đổi bộ sách. Ôn tập, tìm tài liệu, học nhóm với bạn ở nơi khác cũng dễ hơn vì mọi người cùng một hệ quy chiếu.
Nếu bạn đang ôn thi tốt nghiệp, đánh giá năng lực hay các kỳ thi trong nước, tinh thần “sách là học liệu” nhắc bạn đừng co cụm trong một cuốn. Đề không hỏi “trang bao nhiêu viết gì”, đề hỏi bạn hiểu và vận dụng được đến đâu.
Nếu đích của bạn là du học hoặc các chứng chỉ quốc tế như IELTS, SAT, HSK, thì bộ sách phổ thông chung chỉ là phần nền. Điều đáng giữ lại là thói quen đọc rộng và học bằng năng lực thật: đọc hiểu một văn bản lạ, lập luận mạch lạc, dùng tiếng Anh để tiếp nhận kiến thức mới. Đó cũng là những thứ bài thi chuẩn hóa quốc tế đo lường.
Bạn nên làm gì bây giờ?
Việc đầu tiên rất đơn giản: xác nhận với nhà trường bạn đang dùng đúng bộ Kết nối tri thức với cuộc sống, và mua hoặc mượn đủ đầu sách cho khối lớp của mình. Thứ hai, giữ lại các bộ sách cũ nếu còn, vì chúng vẫn là nguồn tham khảo tốt. Thứ ba, đừng biến việc học thành học thuộc một cuốn; hãy luyện đọc hiểu, làm đề vận dụng và đọc thêm ngoài sách.
Chính sách giáo dục vẫn đang được điều chỉnh từng năm, và chi tiết triển khai ở mỗi địa phương có thể khác nhau. Trước khi ra quyết định quan trọng, bạn nên kiểm tra lại tại nguồn chính thức: cổng thông tin Bộ GD&ĐT (moet.gov.vn), Sở GD&ĐT địa phương và chính nhà trường. So Izy sẽ tiếp tục cập nhật khi có văn bản hoặc hướng dẫn mới.
Câu hỏi thường gặp
Từ năm học nào cả nước dùng chung một bộ sách giáo khoa?
Từ năm học 2026-2027, cả nước dùng thống nhất bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, theo Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT của Bộ GD&ĐT.
Con tôi đang học bộ Cánh Diều hoặc Chân trời sáng tạo thì có phải đổi sách không?
Trường bạn sẽ chuyển sang bộ dùng chung. Bạn nên hỏi nhà trường để biết lớp của con cần đổi đầu sách nào. Các bộ sách cũ vẫn giữ được giá trị tham khảo.
Dùng chung một bộ sách thì đề thi có bó trong cuốn đó không?
Không. Bộ GD&ĐT nêu rõ sách giáo khoa chỉ là học liệu, không phải pháp lệnh. Đề thi hướng tới đọc hiểu và vận dụng, nên học sinh vẫn cần đọc rộng và luyện năng lực.
Khi nào học sinh được miễn phí sách giáo khoa?
Theo Nghị quyết 71, mục tiêu miễn phí sách (cho mượn – trả) trên cả nước là từ năm học 2029-2030. Nhiều địa phương như Quảng Ninh, TP.HCM đã triển khai sớm hơn, mức độ khác nhau tùy nơi.
Nguồn tham khảo
- Báo Điện tử Chính phủ — “Kết nối tri thức với cuộc sống” là SGK thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027 (26/12/2025)
- Báo Điện tử Chính phủ — Dùng chung một bộ sách giáo khoa nhưng không giới hạn học liệu (04/5/2026)
- Báo Đại biểu Nhân dân — Những địa phương đầu tiên miễn phí sách giáo khoa (21/7/2026)
Bài viết bởi đội ngũ So Izy Education — nhóm giáo viên luyện thi IELTS, SAT và tiếng Trung (soizy.education).
Leave a Reply