Trả lời nhanh: Từ 01/12/2026, theo Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT, học sinh lớp 5, lớp 9 và lớp 12 sẽ làm bài kiểm tra định kỳ cuối kỳ bằng đề chung do Sở GD&ĐT ra ở một số môn tính điểm. Bạn nên học chắc kiến thức theo chương trình thay vì trông chờ điểm học bạ dễ.
Cập nhật ngày 22/10/2026.
Sáng nay một phụ huynh nhắn cho So Izy: “Cô ơi, con tôi lớp 12, nghe nói sắp tới bài cuối kỳ do Sở ra đề chứ không phải cô giáo trên lớp. Điểm học bạ của cháu có bị ảnh hưởng không?”. Câu hỏi rất đúng chỗ, vì thay đổi này chạm thẳng vào tấm học bạ mà nhiều bạn đang dùng để xét tuyển. Mình đọc kỹ văn bản rồi kể lại cho bạn, kèm phần “điều này nghĩa là gì với bạn”.
Thông tư 89 nói gì?
Ngày 16/10/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT, sửa đổi và bổ sung một số điều trong quy định đánh giá học sinh. Cụ thể, thông tư này chỉnh lại Thông tư 27/2020 (đánh giá học sinh tiểu học) và Thông tư 22/2021 (đánh giá học sinh THCS và THPT). Theo các bản tin, quy định mới áp dụng từ ngày 01/12/2026.
Điểm đáng chú ý nhất: ở một số môn được đánh giá bằng điểm số, bài kiểm tra định kỳ cuối kỳ của ba khối lớp “chốt cấp” — lớp 5, lớp 9 và lớp 12 — sẽ không còn do riêng từng trường ra đề nữa. Thay vào đó, Sở GD&ĐT sẽ chủ trì xây dựng, thẩm định và cung cấp một đề chung cho các trường trên địa bàn. Nhà trường vẫn là nơi tổ chức coi, chấm và tổng hợp kết quả, nhưng đề bài thì dùng chung một bản.
Nói đơn giản: với những môn và những thời điểm mà Sở chọn, học sinh ở các trường khác nhau trong cùng một tỉnh, thành sẽ làm cùng một đề kiểm tra cuối kỳ.
Lớp nào, môn nào, vào lúc nào?
Theo nội dung thông tư được các báo dẫn lại, phạm vi dùng đề chung như sau:
Với lớp 5, đề chung của Sở áp dụng cho bài kiểm tra định kỳ cuối học kỳ I và cuối năm học. Với lớp 9 và lớp 12, đề chung áp dụng cho bài kiểm tra định kỳ cuối học kỳ I và cuối học kỳ II. Những khối lớp khác, những môn khác và các bài kiểm tra ở thời điểm khác thì nhà trường vẫn tự ra đề như trước.
Còn “một số môn” là những môn nào? Đây là điểm bạn cần lưu ý để không hiểu sai. Thông tư trao quyền cho từng Sở GD&ĐT tự chọn môn áp dụng đề chung và phải thông báo trước cho các trường, chứ không áp một danh sách môn thống nhất trên cả nước. Vì vậy môn dùng đề chung ở Hà Nội có thể khác với ở một tỉnh khác. Muốn biết chính xác môn nào, bạn cần chờ thông báo của Sở nơi mình học.
Vì sao Bộ làm vậy?
Lý do cốt lõi nằm ở hai chữ “mặt bằng”. Lâu nay mỗi trường tự ra đề cuối kỳ, nên điểm 9 ở trường này chưa chắc tương đương điểm 9 ở trường khác. Khi dùng chung một đề trên toàn địa bàn, nhà trường có thể đối chiếu kết quả với mặt bằng chung, và điểm số trong học bạ cũng phản ánh thực chất hơn.
Ông Nghiêm Văn Bình (Sở GD&ĐT Hà Nội) xem đây là bước hình thành một mặt bằng đánh giá chung, và có nói tới khả năng trong tương lai Hà Nội cân nhắc tuyển sinh lớp 10 dựa nhiều hơn vào kết quả học tập, rèn luyện ở cấp THCS. Nếu hướng đó thành hiện thực, một tấm học bạ đáng tin sẽ càng quan trọng.
Dĩ nhiên vẫn có băn khoăn. TS Nguyễn Đình Hùng lưu ý đề chung giúp so sánh thuận lợi hơn nhưng không tự động tạo ra công bằng, vì chất lượng đề và điều kiện học tập mỗi nơi mỗi khác. Một số giáo viên lo bài học bị dạy theo cấu trúc đề thay vì bám chương trình, và lo áp lực tăng lên. Nói cách khác, đề chung là công cụ, còn chất lượng tùy cách từng Sở triển khai.
Điều này nghĩa là gì với bạn?
Nếu bạn đang học lớp 12 (lứa 2K9, xét tuyển đại học năm 2027): đây là nhóm cần để ý nhất. Điểm kiểm tra cuối kỳ I và cuối kỳ II lớp 12 đi thẳng vào học bạ, mà học bạ lại là một trong những căn cứ nhiều trường đại học dùng để xét tuyển. Khi đề cuối kỳ do Sở ra, con điểm sẽ “thật” hơn và khó đẹp một cách dễ dãi hơn. Việc cần làm không phải là lo lắng, mà là học chắc phần kiến thức trọng tâm của chương trình và coi bài cuối kỳ như một lần tổng duyệt nghiêm túc.
Nếu bạn đang học lớp 9: điểm cuối kỳ của bạn nằm trong học bạ THCS. Nhiều địa phương đã và đang tính tới việc dùng kết quả học tập cấp THCS trong tuyển sinh lớp 10, nên một học bạ phản ánh đúng năng lực sẽ có lợi cho chính bạn khi xét vào trường cấp ba mong muốn.
Nếu bạn đang ôn các chứng chỉ quốc tế như IELTS, SAT hay HSK song song với học trên lớp: thay đổi này không đụng tới các kỳ thi đó. Nhưng nó nhắc một điều quen thuộc — nền tảng học thật trên lớp mới là gốc. Bạn quen hiểu bản chất thay vì học tủ sẽ thấy đề chung của Sở nhẹ nhàng hơn, và cũng học ngoại ngữ, thi chuẩn hóa hiệu quả hơn.
Bạn nên làm gì ngay bây giờ?
Trước hết, đừng hoang mang. Đây là thay đổi về cách ra đề một số bài kiểm tra định kỳ, không phải một kỳ thi mới chồng lên lịch học của bạn. Việc đầu tiên nên làm là theo dõi thông báo chính thức của Sở GD&ĐT nơi bạn học, để biết môn nào ở khối lớp của bạn sẽ dùng đề chung và vào thời điểm nào.
Tiếp theo, hãy chuyển trọng tâm sang học hiểu: nắm yêu cầu cần đạt của từng môn và tập làm đề trong thời gian giới hạn để quen nhịp. Vì chính sách có thể còn được hướng dẫn chi tiết thêm, bạn nên kiểm tra lại tại nguồn chính thức của Bộ và của Sở trước mỗi quyết định quan trọng, thay vì tin một dòng tin truyền miệng. Nếu cần một lộ trình ôn tập bám đúng chương trình và điểm mạnh của mình, đội ngũ So Izy luôn sẵn sàng ngồi xuống tính cùng bạn.
Câu hỏi thường gặp
Thông tư 89 áp dụng từ khi nào?
Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT được Bộ GD&ĐT ban hành ngày 16/10/2026 và theo các bản tin thì áp dụng từ ngày 01/12/2026. Bạn nên đối chiếu với văn bản gốc và thông báo của Sở GD&ĐT địa phương để biết mốc chính xác.
Lớp 12 những môn nào sẽ dùng đề chung của Sở?
Thông tư không áp một danh sách môn chung cho cả nước. Từng Sở GD&ĐT tự chọn một số môn đánh giá bằng điểm số và thông báo trước cho các trường, nên môn áp dụng có thể khác nhau giữa các tỉnh, thành. Hãy chờ thông báo của Sở nơi bạn học.
Đề chung của Sở có ảnh hưởng tới điểm học bạ xét tuyển đại học không?
Có thể. Điểm kiểm tra cuối kỳ lớp 12 đi vào học bạ, mà học bạ là một căn cứ nhiều trường dùng khi xét tuyển. Khi đề do Sở ra, điểm sẽ phản ánh thực chất hơn, nên học chắc kiến thức là cách chuẩn bị tốt nhất.
Thay đổi này có ảnh hưởng tới việc ôn IELTS, SAT hay HSK không?
Không. Thông tư 89 chỉ liên quan đến bài kiểm tra định kỳ trên lớp, không tác động tới các kỳ thi chứng chỉ quốc tế. Dù vậy, nền tảng học thật trên lớp luôn hỗ trợ tốt cho việc học ngoại ngữ và thi chuẩn hóa.
Nguồn tham khảo
- LuatVietnam — Từ 01/12/2026, học sinh lớp 5, 9, 12 kiểm tra cuối kỳ theo đề chung của Sở GD&ĐT ở một số môn
- Dân Việt — Thông tư 89 quy định đề kiểm tra chung: làm sao bảo đảm đánh giá đúng thực chất, công bằng
- Bộ GD&ĐT (moet.gov.vn) — Văn bản chỉ đạo, điều hành
Bài viết bởi đội ngũ So Izy Education — nhóm giáo viên luyện thi IELTS, SAT và tiếng Trung (soizy.education).
Leave a Reply