Trả lời nhanh: Từ ngày 10/11/2026, Thông tư 78/2026/TT-BGDĐT sửa đổi chương trình giáo dục thường xuyên (GDTX) cấp THCS và THPT ở các môn Lịch sử, Địa lí và Giáo dục kinh tế và pháp luật, cập nhật theo Hiến pháp 2025 và mô hình chính quyền hai cấp. Nếu bạn học hệ GDTX, hãy xem lại nội dung ba môn này; hệ phổ thông chính quy chưa đổi theo thông tư này.
Cuối tháng 10, một bạn học viên lớp 12 hệ GDTX nhắn cho mình, giọng hơi lo: “Chị ơi em nghe nói chương trình Sử Địa sắp đổi, đề thi tốt nghiệp sang năm có khác không?” Câu hỏi rất thật, khi tên tỉnh thành vừa sắp xếp lại, Hiến pháp vừa sửa, còn sách vẫn là bản cũ. Mình tra lại văn bản gốc để trả lời bạn ấy cho chắc, và đây là những gì tìm được.
Thông tư 78 sửa những gì?
Ngày 25/9/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ký ban hành Thông tư 78/2026/TT-BGDĐT, sửa đổi và bổ sung một số nội dung của Chương trình giáo dục thường xuyên cấp THCS (ban hành kèm Thông tư 36/2021) và cấp THPT (ban hành kèm Thông tư 12/2022). Thông tư có hiệu lực từ ngày 10/11/2026.
Điểm cần nói rõ ngay để bạn khỏi lo: đây là đợt cập nhật nội dung, không phải đổi cấu trúc chương trình. Theo Bộ, thông tư không làm thay đổi quyền và nghĩa vụ của người học, không đặt ra chính sách mới và không phát sinh thủ tục hành chính. Bạn vẫn học đúng các môn như cũ, chỉ có nội dung bên trong một vài môn được viết lại cho khớp thực tế mới.
Ba lý do đứng sau đợt sửa đều dễ hình dung: tên gọi, địa danh các đơn vị hành chính đã được sắp xếp lại; Hiến pháp năm 2013 vừa sửa đổi, bổ sung năm 2025; và cả nước đang vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Chương trình cũ viết trước những mốc này nên cần cập nhật để không dạy học viên bằng thông tin lỗi thời.
Lịch sử và Địa lí thay đổi ra sao?
Với môn Lịch sử cấp THCS, thông tư làm rõ hơn các yêu cầu cần đạt về năng lực: tìm hiểu, nhận thức, tư duy và vận dụng kiến thức. Phần lịch sử Việt Nam được sắp xếp, cập nhật lại ở các chủ đề thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ quốc, chủ quyền biển đảo và công cuộc đổi mới.
Lên cấp THPT, môn Lịch sử có một bổ sung đáng chú ý: nội dung về Hiến pháp năm 2013 được sửa đổi, bổ sung năm 2025 được đưa vào Chuyên đề học tập lớp 11. Các nội dung về bảo vệ chủ quyền ở Biển Đông, cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc cũng được điều chỉnh lại.
Môn Địa lí được cập nhật, sắp xếp lại phần Địa lí Việt Nam, các vùng kinh tế – xã hội, biển đảo và Địa lí địa phương, gồm Trung du và miền núi phía Bắc, Đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ. Đây là phần chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất từ việc sắp xếp lại đơn vị hành chính — số liệu và ranh giới vùng cần khớp bản đồ hiện hành.
Giáo dục kinh tế và pháp luật: bám Hiến pháp mới
Ở cấp THPT, môn Giáo dục kinh tế và pháp luật được cập nhật theo Hiến pháp sửa đổi và mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Phần kinh tế điều chỉnh các chủ đề về hoạt động kinh tế, thị trường, ngân sách nhà nước và thuế, sản xuất kinh doanh, lạm phát, thất nghiệp và văn hóa tiêu dùng. Phần pháp luật cập nhật nội dung về hệ thống chính trị, và bổ sung nội dung dân sự vào chủ đề quyền và nghĩa vụ công dân ở lớp 12.
Với một môn mà đề thi tốt nghiệp thường gắn với tình huống đời sống, bám sát khung pháp lý mới là điều cần thiết. Học viên vẫn ôn theo tên cơ quan hay cấp chính quyền cũ dễ trả lời sai ở đúng những câu tưởng chừng dễ.
Ai bị ảnh hưởng, ai thì không?
Đây là phần mình muốn bạn đọc kỹ, vì nhiều người đang hiểu nhầm. Thông tư 78 chỉ sửa chương trình giáo dục thường xuyên — tức hệ GDTX ở các trung tâm GDNN-GDTX và cơ sở dạy theo chương trình này. Nếu bạn hoặc con bạn học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 hệ chính quy ở trường THCS, THPT bình thường, chương trình của bạn không thay đổi theo thông tư này.
Dù vậy, lý do đứng sau đợt sửa — Hiến pháp 2025, chính quyền hai cấp, tên đơn vị hành chính mới — là chuyện chung của mọi hệ. Những cập nhật tương tự về số liệu, địa danh và khung pháp lý nhiều khả năng cũng phản ánh dần trong tài liệu dạy học và đề minh họa của hệ chính quy. Nên kể cả khi học hệ chính quy, việc nắm tên tỉnh thành và mô hình chính quyền mới vẫn có lợi cho ba môn này.
Một lưu ý về sách: thông tư sửa chương trình chứ không in lại sách giáo khoa ngay. Trong giai đoạn chuyển tiếp, giáo viên sẽ hướng dẫn phần nội dung cần cập nhật so với sách đang dùng. Nếu lớp bạn chưa được phổ biến, hãy hỏi thẳng thầy cô bộ môn.
Điều này nghĩa là gì với bạn?
Nếu bạn học hệ GDTX và chuẩn bị thi tốt nghiệp THPT, hãy coi đây là lời nhắc rà lại ba môn Lịch sử, Địa lí và Giáo dục kinh tế và pháp luật theo bản cập nhật — đặc biệt là tên vùng, số liệu địa phương và khung pháp lý mới. Đừng học thuộc số liệu cũ trong sách mà không đối chiếu.
Nếu bạn là phụ huynh, điểm cần nhớ gọn trong một câu: con học hệ GDTX thì xem lại ba môn trên; con học hệ chính quy thì chưa đổi theo thông tư này, nhưng nên quen dần với bản đồ hành chính và mô hình chính quyền mới.
Vì đây là văn bản vừa ban hành và còn trong giai đoạn triển khai, cách áp dụng ở từng cơ sở có thể khác nhau đôi chút. Trước khi ra quyết định quan trọng về việc ôn thi, bạn nên hỏi trực tiếp trung tâm hoặc nhà trường, và đối chiếu toàn văn Thông tư 78 trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ hoặc trang Bộ GD&ĐT.
Câu hỏi thường gặp
Thông tư 78 có hiệu lực từ ngày nào?
Thông tư 78/2026/TT-BGDĐT được ký ngày 25/9/2026 và có hiệu lực từ ngày 10/11/2026.
Thông tư này có áp dụng cho học sinh trường phổ thông chính quy không?
Không. Thông tư 78 chỉ sửa chương trình giáo dục thường xuyên cấp THCS và THPT. Học sinh hệ phổ thông chính quy theo Chương trình GDPT 2018 không thay đổi theo thông tư này.
Những môn nào được sửa đổi?
Cấp THCS chủ yếu sửa môn Lịch sử và Địa lí; cấp THPT sửa Lịch sử, Địa lí và Giáo dục kinh tế và pháp luật, cập nhật theo Hiến pháp 2025 và mô hình chính quyền hai cấp.
Sách giáo khoa có bị thay ngay không?
Thông tư sửa chương trình, không đồng nghĩa in lại sách ngay. Trong giai đoạn chuyển tiếp, giáo viên sẽ hướng dẫn phần nội dung cần cập nhật so với sách đang sử dụng.
Nguồn tham khảo
- Cổng thông tin điện tử Chính phủ — Thông tư 78/2026/TT-BGDĐT (toàn văn): datafiles.chinhphu.vn
- VietnamPlus — “Sửa đổi, bổ sung một số nội dung của chương trình giáo dục thường xuyên”: vietnamplus.vn
- Báo Sức khỏe & Đời sống — “8 chính sách giáo dục có hiệu lực từ tháng 11/2026”: suckhoedoisong.vn
- Tạp chí Luật sư Việt Nam — “Điểm mới về môn Lịch sử và Địa lí trong chương trình GDTX cấp THCS từ 10/11”: lsvn.vn
Bài viết bởi đội ngũ So Izy Education — nhóm giáo viên luyện thi IELTS, SAT và tiếng Trung (soizy.education).
Leave a Reply