Trả lời nhanh: Từ kỳ thi tháng 9/2025, ACT rút gọn còn khoảng 2 giờ, môn Khoa học thành tùy chọn và điểm tổng (composite) chỉ tính Tiếng Anh, Toán và Đọc. Nếu bạn định du học Mỹ, hãy chọn ngày thi theo bản mới, cân nhắc có thi Khoa học hay không tùy ngành, và kiểm tra lịch thi ngay tại act.org.
Mười giờ tối, Minh — học sinh lớp 11 ở Hà Nội — nhắn cho mình một dòng: “Chị ơi, em vừa ghi danh học SAT, giờ bạn em bảo ACT đổi mới, thi ngắn hơn, dễ thở hơn. Em có nên chuyển không?” Câu hỏi rất thật. Và nó không của riêng Minh.
Từ năm 2025, ACT — một trong hai bài thi chuẩn hóa được đại học Mỹ chấp nhận song song với SAT — bước vào đợt thay đổi lớn nhất nhiều năm. Bài thi ngắn lại. Môn Khoa học tách thành phần tùy chọn. Cách tính điểm tổng cũng khác trước. Nếu bạn đang ôn hồ sơ du học Mỹ, đây là lúc nên hiểu cho rõ để không chọn nhầm đường.
ACT bản mới đổi những gì?
Có ba thay đổi cốt lõi, và cả ba đều theo hướng nhẹ gánh cho thí sinh.
Thứ nhất, bài thi ngắn hơn hẳn. Bản ACT nâng cấp (ACT gọi là “enhanced ACT”) cắt bớt số câu và cho bạn nhiều thời gian hơn trên mỗi câu. Tiếng Anh còn 50 câu trong 35 phút, Toán còn 45 câu trong 50 phút, Đọc còn 36 câu trong 40 phút. Nếu không thi Khoa học, tổng thời gian chỉ còn khoảng 2 giờ 5 phút — so với gần 3 tiếng của bản cũ. Ít câu hơn, nhiều thời gian nghĩ hơn: áp lực tốc độ vốn là nỗi sợ lớn nhất của ACT được giảm rõ rệt.
Thứ hai, môn Khoa học trở thành tùy chọn. Trước đây Khoa học là một trong bốn phần bắt buộc. Giờ nó đứng riêng, giống phần Viết luận (Writing) lâu nay: bạn được chọn thi hay không. Nếu thi, bạn nhận thêm một điểm Khoa học riêng (thang 1–36) và một điểm STEM (trung bình Toán và Khoa học).
Thứ ba, điểm tổng (composite) tính lại. Từ nay composite — con số quan trọng nhất trên bảng điểm — chỉ là trung bình ba phần: Tiếng Anh, Toán và Đọc. Khoa học không còn nằm trong điểm tổng. Điều khiến nhiều phụ huynh bối rối nhất: bảng điểm mới vẫn chấm trên thang 1–36 quen thuộc, chỉ là cách gộp điểm đổi đi.
Bản mới so với bản cũ: một bảng cho dễ nhìn
| Phần | ACT bản cũ | ACT bản mới |
|---|---|---|
| Tiếng Anh | 75 câu / 45 phút | 50 câu / 35 phút |
| Toán | 60 câu / 60 phút | 45 câu / 50 phút |
| Đọc | 40 câu / 35 phút | 36 câu / 40 phút |
| Khoa học | 40 câu / 35 phút (bắt buộc) | 40 câu / 40 phút (tùy chọn) |
| Điểm tổng | Trung bình cả 4 phần | Trung bình Tiếng Anh + Toán + Đọc |
| Thời gian (không Viết, không Khoa học) | ~2 giờ 55 phút | ~2 giờ 5 phút |
Phần Viết luận (essay) vẫn là tùy chọn và tính điểm riêng như trước, không nằm trong composite.
Áp dụng từ khi nào, và thi ở Việt Nam ra sao?
Với các kỳ thi trong nước Mỹ, bản nâng cấp bắt đầu từ kỳ online tháng 4/2025 và phủ toàn bộ kỳ thi quốc gia từ tháng 9/2025.
Với thí sinh quốc tế — trong đó có bạn ở Việt Nam — lộ trình hơi khác. Theo trang chính thức của ACT dành cho thí sinh ngoài nước Mỹ, từ tháng 9/2025 môn Khoa học đã thành tùy chọn và điểm composite chuyển sang cách tính ba phần; phần rút gọn số câu áp dụng cho kỳ thi quốc tế từ khoảng tháng 2/2026. Nói cách khác, thi từ đầu năm 2026 trở đi là bạn gần như chắc chắn làm bài theo bản mới.
Một lưu ý về hình thức: ACT quốc tế nhiều năm nay thi trên máy tính (online) tại các trung tâm khảo thí được ủy quyền. Ở Việt Nam, bạn đăng ký qua tài khoản trên act.org và chọn trung tâm gần nhất; lịch và điểm thi thay đổi theo năm nên hãy kiểm tra trực tiếp.
Và đừng nhầm: ACT của Mỹ khác hoàn toàn với “V-ACT” — kỳ thi Đánh giá đầu vào đại học do Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức. Trùng ba chữ cái thôi, còn mục đích và nội dung là hai chuyện khác nhau.
Điều này nghĩa là gì với bạn?
Nếu bạn đang phân vân giữa ACT và SAT, ACT bản mới vừa xóa đi rào cản lớn nhất của nó: cảm giác “chạy đua với đồng hồ”. Bài ngắn hơn, ít câu hơn, thời gian mỗi câu rộng hơn — hợp với bạn nào làm bài chắc nhưng hay hụt hơi ở đoạn cuối.
Chuyện Khoa học thành tùy chọn là con dao hai lưỡi. Bỏ Khoa học giúp bạn ôn gọn hơn. Nhưng nếu bạn nhắm ngành STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán) ở các trường top, một số nơi vẫn khuyến khích điểm Khoa học hoặc STEM để đánh giá. Lời khuyên gọn: ngành thiên về STEM thì cân nhắc thi thêm Khoa học; ngành xã hội, kinh tế, nghệ thuật thì bỏ thường không thiệt gì.
Điểm composite ba phần thì hầu hết đại học Mỹ đã cập nhật và chấp nhận bình thường. Điều cần để ý là chính sách từng trường: có trường tính điểm cao nhất từng phần qua nhiều lần thi (superscore), có trường không; có trường vẫn “test-optional” (không bắt buộc nộp điểm). Mỗi trường một kiểu, nên hãy đọc kỹ trang tuyển sinh của đúng trường bạn nhắm tới.
ACT hay SAT — chọn cái nào?
Không có đáp án đúng cho tất cả. SAT (bản Digital) hiện dài khoảng 2 giờ 14 phút, thi hoàn toàn trên máy, có đề thích ứng theo năng lực. ACT bản mới ngắn hơn một chút và cho dùng máy tính ở toàn bộ phần Toán.
Cách chọn thực tế nhất: làm thử một đề mẫu mỗi loại trong điều kiện bấm giờ nghiêm túc. Bài nào bạn thấy hợp nhịp, ra điểm tốt hơn thì theo bài đó. Đại học Mỹ chấp nhận SAT và ACT ngang nhau, không ưu ái loại nào — bạn cứ chọn theo thế mạnh của mình.
Bạn nên làm gì ngay bây giờ?
Nếu bạn định thi trong niên khóa 2026–2027, hãy làm ba việc. Một, vào act.org tạo tài khoản, xem lịch và hạn đăng ký các kỳ thi quốc tế, chọn ngày cách thời điểm nộp hồ sơ ít nhất một kỳ dự phòng. Hai, quyết sớm có thi Khoa học hay không theo ngành mục tiêu. Ba, kiểm tra chính sách nhận điểm (superscore, test-optional) của từng trường trong danh sách.
Một điều mình luôn dặn: chính sách thi cử và tuyển sinh có thể còn điều chỉnh, và mốc áp dụng cho thí sinh quốc tế đôi khi lệch so với trong nước Mỹ. Trước mỗi quyết định quan trọng, bạn hãy xác nhận lại tại trang chính thức act.org và trang tuyển sinh của trường. So Izy đồng hành cùng bạn, nhưng nguồn chính thống mới là nơi chốt lời cuối.
Quay lại với Minh: mình bảo bạn ấy cứ làm thử một đề ACT bản mới và một đề Digital SAT cuối tuần này, rồi tính tiếp. Đôi khi câu trả lời không nằm ở bài thi nào “dễ hơn”, mà ở bài thi nào là của bạn.
Câu hỏi thường gặp
ACT bản mới dài bao lâu?
Nếu không thi phần Khoa học và Viết luận, bài thi kéo dài khoảng 2 giờ 5 phút. Nếu thi thêm Khoa học, tổng thời gian khoảng 2 giờ 45 phút.
Không thi Khoa học có bị trường Mỹ đánh giá thấp không?
Với phần lớn ngành, không sao, vì điểm composite mới không gồm Khoa học. Nhưng nếu bạn nhắm ngành STEM ở trường top, nên cân nhắc thi thêm để có điểm Khoa học và điểm STEM; hãy kiểm tra yêu cầu của từng trường.
Điểm ACT cũ (có Khoa học) còn dùng được không?
Điểm ACT bạn đã thi trước đây vẫn còn giá trị trong thời hạn thông thường và các trường vẫn nhận. Bạn không cần thi lại chỉ vì bài thi đổi cấu trúc.
Đại học Mỹ thích SAT hay ACT hơn?
Các trường chấp nhận hai bài ngang nhau, không ưu ái loại nào. Bạn nên chọn bài phù hợp với thế mạnh của mình sau khi làm thử đề mẫu cả hai.
Nguồn tham khảo
- ACT Test Enhancements — trang chính thức dành cho thí sinh quốc tế (global.act.org)
- The Enhanced ACT — trang chính thức ACT (act.org)
- New ACT Policies & Science Requirements — Compass Education Group
Bài viết bởi đội ngũ So Izy Education — nhóm giáo viên luyện thi IELTS, SAT và tiếng Trung (soizy.education).
Leave a Reply