Trả lời nhanh: Lứa 2K9 xét tuyển đại học năm 2027 có ba kỳ đánh giá năng lực chính: HSA của Đại học Quốc gia Hà Nội, APT của Đại học Quốc gia TP.HCM và TSA của Đại học Bách khoa Hà Nội. Mỗi kỳ có cấu trúc riêng, nên chọn một kỳ phù hợp với tổ hợp xét tuyển rồi ôn tập trung.
Buổi tối đầu tháng 9, một bạn học sinh lớp 12 nhắn cho So Izy: “Em vừa khai giảng xong, ai cũng bảo phải thi đánh giá năng lực mới đỗ trường tốt, mà em còn chẳng biết có mấy kỳ thi, thi cái gì.” Bạn không cô đơn đâu. Đây là câu hỏi mình nhận nhiều nhất mỗi khi năm học mới bắt đầu.
Nếu bạn sinh năm 2009 (lứa 2K9), năm nay bạn vào lớp 12 và sẽ xét tuyển đại học vào năm 2027. Bên cạnh kỳ thi tốt nghiệp THPT, có một “cửa” nữa ngày càng rộng: các kỳ thi đánh giá năng lực (ĐGNL) và đánh giá tư duy (ĐGTD) do các đại học lớn tự tổ chức. Mình viết bài này để bạn nhìn được toàn cảnh ngay từ đầu năm — thay vì đến tháng 3 sang năm mới cuống cuồng tìm hiểu.
Một lưu ý thẳng thắn trước: tính đến đầu tháng 9/2026, chưa đơn vị nào công bố lịch chính thức cho mùa thi 2027. Những mốc thời gian mình dẫn dưới đây là của mùa 2026 vừa qua — dùng để bạn hình dung “guồng” thời gian và cấu trúc đề, chứ không phải lịch 2027. Trước khi ra quyết định quan trọng, hãy kiểm tra lại tại trang chính thức của từng kỳ thi.
Vì sao lứa 2K9 nên quan tâm ĐGNL ngay từ bây giờ
Có hai lý do rất thực tế. Thứ nhất, số chỉ tiêu xét bằng kết quả ĐGNL/ĐGTD đang lớn dần. Ở hệ thống Đại học Quốc gia TP.HCM, riêng phương thức dùng điểm đánh giá năng lực đã chiếm hơn 56% tổng chỉ tiêu năm 2025, và có tới 111 cơ sở giáo dục đại học sử dụng kết quả này để xét tuyển (theo Cổng Thông tin điện tử Chính phủ). Nói cách khác, đây không còn là “kỳ thi phụ”.
Thứ hai, bạn là lứa học trọn vẹn theo Chương trình GDPT 2018 (chương trình giáo dục phổ thông mới) và cũng là lứa gắn với kỳ thi tốt nghiệp THPT đã đổi cấu trúc. Các đề ĐGNL đời mới ra theo hướng đánh giá năng lực vận dụng, đọc hiểu, tư duy — chứ không kiểm tra thuộc lòng. Cách học của bạn suốt lớp 12 sẽ quyết định bạn “hợp” với dạng đề nào. Biết sớm để chọn ôn đúng, đỡ phí thời gian.
HSA — Đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội
HSA thi hoàn toàn trên máy tính, gồm ba phần: Toán học (50 câu, 75 phút), Ngôn ngữ – Văn học (50 câu, 60 phút), và phần thứ ba bạn được chọn Khoa học hoặc Tiếng Anh (50 câu, 60 phút). Tổng thang điểm 150. Điểm đáng chú ý cho lứa các bạn: việc cho chọn Tiếng Anh ở phần ba là lợi thế rõ cho bạn nào theo khối ngành ngôn ngữ, kinh tế quốc tế hay dự tính du học.
Về “guồng” thời gian, mùa 2026 HSA mở tạo tài khoản từ cuối tháng 11/2025, đăng ký ca thi trong tháng 2/2026, và tổ chức 6 đợt (mã 601–606) rải từ ngày 7/3 đến 24/5/2026, mỗi đợt khoảng 20.000 chỗ. Kết quả được khuyến nghị sử dụng trong vòng 24 tháng. Nếu mùa 2027 giữ nhịp tương tự, bạn sẽ cần tạo tài khoản từ khoảng cuối năm 2026 — tức là ngay học kỳ này. Trang chính thức: hsa.edu.vn.
V-ACT — Đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP.HCM
Ở phía Nam, kỳ thi mang tên V-ACT (tên gọi mới của kỳ đánh giá năng lực ĐHQG TP.HCM). Bài thi gồm 120 câu trắc nghiệm, làm trong 150 phút, chia ba phần: Sử dụng ngôn ngữ 60 câu (30 Tiếng Việt + 30 Tiếng Anh), Toán học 30 câu, và Tư duy khoa học 30 câu. Đề hướng tới đánh giá “năng lực cốt lõi cần cho việc học đại học”, nên bạn sẽ gặp nhiều câu đọc – suy luận hơn là học thuộc.
Mùa 2026, V-ACT tổ chức 2 đợt: đợt 1 thi ngày 5/4/2026 (đăng ký 24/1–23/2), đợt 2 thi ngày 24/5/2026 (đăng ký 18/4–25/4). Vì phần Tiếng Anh chiếm tỉ trọng đáng kể và phần Tư duy khoa học trải rộng nhiều môn, bạn nào học lệch sẽ thấy đề này “khó nhằn”. Đây là điểm mình muốn bạn cân nhắc khi chọn thi HSA hay V-ACT. Trang chính thức: hcmut.edu.vn và cổng tuyển sinh của ĐHQG TP.HCM.
TSA — Đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội
TSA khác hai kỳ trên ở chỗ nó không kiểm tra kiến thức môn học trực diện, mà đánh giá tư duy. Bài thi thi trên máy tính, gồm ba phần: Tư duy Toán học (60 phút), Tư duy Đọc hiểu (30 phút) và Tư duy Khoa học/Giải quyết vấn đề (60 phút). Kết quả có giá trị 2 năm.
Mùa 2026, TSA có 3 đợt: 24–25/1, 14–15/3 và 16–17/5/2026. Kỳ thi này đặc biệt hợp bạn nào nhắm khối kỹ thuật, công nghệ, kinh tế — và đã được hơn 50 trường đại học dùng để xét tuyển trong năm học 2025–2026 (theo Báo Chính phủ). Nếu bạn mạnh về suy luận, logic hơn là ghi nhớ, TSA có thể là “sân nhà” của bạn. Trang chính thức: hust.edu.vn.
Chọn kỳ thi nào? Vài nguyên tắc để bạn tự quyết
Đừng thi cả ba cho “chắc”. Mỗi kỳ tốn thời gian ôn theo dạng đề riêng, và ôn dàn trải thường kém hơn ôn sâu một hướng. Gợi ý của So Izy: xuất phát từ danh sách trường và ngành bạn muốn, rồi xem trường đó nhận kết quả kỳ thi nào và với tỉ trọng chỉ tiêu ra sao. Học ở Hà Nội và nhắm ĐHQGHN, sư phạm, kinh tế thì HSA sát hơn; nhắm Bách khoa và khối kỹ thuật thì TSA; ở phía Nam và nhắm hệ thống ĐHQG-HCM thì V-ACT gần như bắt buộc cân nhắc.
Tiếp theo, soi vào thế mạnh của chính bạn. Bạn khá Tiếng Anh thì phần chọn Tiếng Anh của HSA hoặc phần ngôn ngữ của V-ACT là điểm cộng. Bạn thiên về logic, đọc hiểu nhanh thì TSA hợp tạng. Và hãy nhớ: các kỳ này đều thi thử được — làm một đề mẫu của mỗi kỳ trong tháng này sẽ cho bạn câu trả lời trung thực hơn mọi lời khuyên.
Cuối cùng, đừng bỏ quên hai việc song song: giữ vững kết quả học tập lớp 12 (nhiều trường vẫn xét học bạ kết hợp) và, nếu định dùng chứng chỉ ngoại ngữ để quy đổi, kiểm tra sớm quy định quy đổi của từng trường vì mỗi nơi một bảng.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Lịch thi ĐGNL 2027 đã có chưa?
Tính đến đầu tháng 9/2026, các đơn vị chưa công bố lịch chính thức 2027. Bạn nên theo dõi trực tiếp trang của HSA (hsa.edu.vn), ĐHQG TP.HCM và ĐH Bách khoa Hà Nội; thường lịch được công bố trước mùa thi vài tháng.
Em nên bắt đầu ôn từ khi nào?
Ngay đầu lớp 12 là hợp lý, vì đợt thi sớm nhất mỗi mùa thường rơi vào khoảng tháng 1–3. Bắt đầu bằng một đề mẫu để biết mình đang ở đâu, rồi mới lên lịch ôn theo tuần.
Thi đánh giá năng lực có thay được thi tốt nghiệp THPT không?
Không. Bạn vẫn cần thi và đỗ tốt nghiệp THPT để được công nhận tốt nghiệp; ĐGNL/ĐGTD là thêm một phương thức xét tuyển vào đại học, không thay thế kỳ thi tốt nghiệp.
Được thi mấy lần và lấy điểm nào?
Mỗi kỳ cho thi nhiều đợt trong mùa và thường lấy điểm cao nhất; kết quả có giá trị trong 24 tháng (HSA) hoặc 2 năm (TSA). Chi tiết theo quy chế từng năm, bạn hãy đối chiếu tại nguồn chính thức.
Nguồn tham khảo
- Cấu trúc và lịch thi HSA 2026 — Viện Đào tạo số và Khảo thí, ĐHQG Hà Nội: hsa.edu.vn
- Lịch thi Đánh giá năng lực (V-ACT) của ĐHQG TP.HCM 2026 — Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: xaydungchinhsach.chinhphu.vn
- Kế hoạch kỳ thi Đánh giá tư duy (TSA) 2026 của ĐH Bách khoa Hà Nội — Báo Chính phủ: baochinhphu.vn
Bài viết bởi đội ngũ So Izy Education — nhóm giáo viên luyện thi IELTS, SAT và tiếng Trung (soizy.education).
Leave a Reply