Trả lời nhanh: Từ 15/9/2026, Mỹ bỏ quy chế Duration of Status và cấp visa F-1 theo thời hạn cố định thay vì gắn với thời gian học. Sinh viên đang học không bị hủy visa ngay, nhưng cần theo dõi ngày hết hạn trên I-94 và nộp gia hạn trước khi hết hạn nếu chương trình kéo dài hơn.
Tối thứ Sáu, Minh nhắn cho So Izy một tin ngắn: “Chị ơi, visa du học Mỹ của em sắp bị đổi luật. Em đang học năm hai bên đó, giờ phải làm gì ạ?”. Minh không phải người duy nhất lo lắng tuần này — hộp tin của mình đầy những câu hỏi giống hệt.
Mình hiểu vì sao. Ngày 15/9/2026 đang tới rất gần, và đây là thay đổi lớn nhất về cách nước Mỹ tính thời hạn ở lại cho du học sinh trong gần 50 năm. Nhưng bình tĩnh nhé. Mình đã đọc kỹ văn bản chính thức, và trong bài này sẽ nói rõ: điều gì đổi, ai bị ảnh hưởng, bạn cần chuẩn bị gì. Không hù dọa, chỉ sự thật.
Chuyện gì vừa xảy ra?
Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS – Department of Homeland Security) đã ban hành một quy định chính thức (final rule), đăng trên Công báo Liên bang (Federal Register) ngày 17/7/2026, và có hiệu lực từ ngày 15/9/2026.
Nội dung cốt lõi: Mỹ bỏ cơ chế “Duration of Status” (D/S) — tạm dịch là “theo thời hạn chương trình học” — vốn áp dụng cho visa F (du học sinh học thuật), J (trao đổi văn hóa) và I (phóng viên nước ngoài) từ năm 1978.
Trước đây, “Duration of Status” nghĩa là bạn được ở lại Mỹ chừng nào còn học hợp lệ, không có ngày hết hạn cứng trên giấy tờ nhập cảnh (mẫu I-94). Học xong cử nhân, học tiếp thạc sĩ, rồi tiến sĩ — không phải xin gia hạn từng chặng.
Từ 15/9/2026, cơ chế đó được thay bằng “thời hạn cố định” (fixed time period of admission): visa du học của bạn sẽ có một ngày hết hạn rõ ràng, và muốn ở lâu hơn thì phải chủ động nộp đơn xin gia hạn.
Đây là quy định đã ký, không còn là dự thảo. Tuy vậy, nó vẫn nằm trong diện có thể bị Quốc hội Mỹ rà soát theo Đạo luật Congressional Review Act và có khả năng bị kiện ra tòa — nên các mốc cụ thể vẫn có thể thay đổi. Mình sẽ nói thêm ở cuối bài.
“Thời hạn cố định” cụ thể là bao lâu?
Đây là phần bạn cần nhớ kỹ. Theo bản quy định của DHS, với sinh viên visa F-1:
Bạn được nhập cảnh và ở lại đến ngày kết thúc chương trình ghi trên mẫu I-20, hoặc tối đa 4 năm, tùy mốc nào đến trước. Sau đó cộng thêm thời gian ân hạn (grace period).
Và đây là điểm nhiều bạn dễ bỏ sót: thời gian ân hạn sau khi học xong bị rút từ 60 ngày xuống còn 30 ngày. Tức là sau khi hoàn thành chương trình, bạn chỉ còn 30 ngày để thu xếp hành lý, rời Mỹ, hoặc chuyển sang một tình trạng hợp pháp khác — thay vì 2 tháng như trước.
Ngoài ra, quy định mới còn giới hạn thời gian học chương trình tiếng Anh (English language training) ở mức tối đa 24 tháng cộng dồn, tính cả các kỳ nghỉ. Nếu bạn dự định sang Mỹ học tiếng Anh dài hạn trước khi vào đại học, hãy tính toán lại lộ trình.
Nói gọn: từ nay, thời gian ở Mỹ của du học sinh được đóng khung rõ ràng hơn, và bạn phải theo dõi ngày hết hạn của chính mình thay vì “cứ học là được ở”.
Nếu bạn đang học ở Mỹ rồi thì sao?
Câu hỏi của Minh — và của rất nhiều bạn 2K5, 2K6 đang học dở dang. Tin tương đối yên tâm: quy định có điều khoản chuyển tiếp (transition provisions).
Nếu bạn đã ở Mỹ theo cơ chế D/S trước ngày 15/9/2026, bạn được tiếp tục ở lại đến ngày kết thúc chương trình trên I-20, hoặc 4 năm kể từ ngày 15/9/2026, tùy mốc nào đến trước — mà không cần ngay lập tức xin giấy tờ mới. DHS còn đặt một mốc chuyển tiếp cuối cùng cho nhóm F-1 là 14/11/2030.
Nhưng có một cái bẫy bạn phải để ý: nếu bạn ra khỏi nước Mỹ và nhập cảnh lại trong giai đoạn chuyển tiếp, thì ngay lần nhập cảnh đó, bạn sẽ được cấp một ngày hết hạn cố định trên I-94 theo luật mới. Nói cách khác, chuyến du lịch về Việt Nam ăn Tết, hay đi hội thảo ở nước khác, có thể “kích hoạt” thời hạn cứng sớm hơn bạn nghĩ. Trước mỗi chuyến đi quốc tế, hãy hỏi kỹ văn phòng sinh viên quốc tế (DSO – Designated School Official) của trường bạn.
Muốn ở lâu hơn — gia hạn thế nào?
Đây là thay đổi lớn về mặt thủ tục. Trước đây bạn gần như không phải “xin gia hạn” khi còn học. Từ nay, nếu cần thêm thời gian — ví dụ chương trình tiến sĩ kéo dài hơn 4 năm, hay bạn học lên bậc cao hơn — bạn phải chủ động nộp đơn xin gia hạn lưu trú (Extension of Stay) bằng mẫu I-539 cho Sở Di trú (USCIS), kèm lệ phí và giấy tờ chứng minh (như I-20 cập nhật), trước khi thời hạn hiện tại kết thúc.
Và không phải cứ nộp là được. Quy định nêu rõ: chậm tốt nghiệp do bị thử thách học tập (academic probation) hay chương trình bị kéo dài thông thường sẽ không còn là lý do được chấp nhận để gia hạn. Bạn cần lý do chính đáng, có hồ sơ: lý do học thuật thuyết phục, lý do y tế, hoặc hoàn cảnh ngoài tầm kiểm soát.
Một vài giới hạn khác đáng lưu ý: sinh viên năm nhất thường phải hoàn thành năm học đầu tiên trước khi được chuyển trường; nghiên cứu sinh sau đại học bị hạn chế đổi mục tiêu học tập hoặc chuyển trường, trừ trường hợp ngoại lệ.
Điều này ảnh hưởng gì đến bạn?
Tùy bạn đang ở đâu trên hành trình, mức độ ảnh hưởng khác nhau:
Nếu bạn đang chuẩn bị hồ sơ du học Mỹ (2K7, 2K8): Về cơ bản vẫn đi học bình thường — Mỹ không đóng cửa với du học sinh. Điều cần làm là lập kế hoạch học tập gọn gàng: chọn chương trình có lộ trình rõ ràng, và làm quen với ý niệm “visa của mình có ngày hết hạn”.
Nếu bạn đang học ở Mỹ: Ghi ngay hai con số vào điện thoại — ngày kết thúc chương trình trên I-20, và mốc 4 năm kể từ 15/9/2026. Cân nhắc thật kỹ trước mỗi chuyến ra nước ngoài, và giữ liên lạc chặt với DSO của trường.
Nếu bạn định học lên cao hoặc học tiếng Anh dài hạn: Hãy tính đến việc nộp I-539 kèm lệ phí, cùng giới hạn 24 tháng cho chương trình tiếng Anh.
Với tất cả: chủ động là từ khóa. Cơ chế cũ cho phép bạn “quên” ngày tháng; cơ chế mới thì không.
Một lưu ý thẳng thắn về tính bất định
Đây là chuyện hệ trọng nên mình nói thẳng: quy định đã chính thức, nhưng vẫn có thể bị điều chỉnh qua rà soát của Quốc hội hoặc bị thách thức tại tòa. Các mốc ngày, con số ân hạn, thủ tục đều có thể còn thay đổi.
Vì vậy, trước bất kỳ quyết định quan trọng nào — đặt vé máy bay, nộp hồ sơ chuyển trường, hoãn tốt nghiệp — hãy kiểm tra lại tại nguồn chính thức (trang Study in the States của DHS, USCIS) và hỏi trực tiếp văn phòng sinh viên quốc tế của trường. Đừng nghe theo tin đồn, kể cả bài này của mình: bài viết giúp bạn hiểu bức tranh, còn người xác nhận từng bước cho hồ sơ của bạn phải là DSO và luật sư di trú.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Visa F-1 của mình có bị hủy vào ngày 15/9/2026 không?
Không. Visa và tình trạng hợp pháp của bạn không tự động bị hủy. Nếu bạn đang học theo D/S, bạn được chuyển tiếp đến ngày kết thúc I-20 hoặc 4 năm kể từ 15/9/2026, tùy mốc nào đến trước.
2. “Thời hạn cố định 4 năm” nghĩa là mình chỉ được học 4 năm ở Mỹ?
Không hẳn. 4 năm là thời hạn nhập cảnh tối đa cho một lần. Nếu chương trình dài hơn (ví dụ tiến sĩ), bạn nộp đơn gia hạn (mẫu I-539) để xin thêm thời gian, kèm lý do chính đáng và giấy tờ.
3. Mình về Việt Nam nghỉ hè rồi quay lại có sao không?
Cần cẩn trọng. Trong giai đoạn chuyển tiếp, mỗi lần nhập cảnh lại có thể khiến bạn bị áp ngày hết hạn cố định trên I-94 theo luật mới. Hãy hỏi DSO của trường trước khi đặt vé.
4. Thời gian ân hạn sau khi tốt nghiệp là bao lâu?
Với F-1, nay là 30 ngày (trước đây 60 ngày). Bạn cần rời Mỹ hoặc chuyển sang tình trạng hợp pháp khác trong khoảng đó.
Nguồn tham khảo
- DHS – Study in the States: Final Rule: Establishing a Fixed Time Period of Admission (Quick Facts)
- Federal Register: Establishing a Fixed Time Period of Admission and an Extension of Stay Procedure (17/7/2026)
- Yale OISS: Elimination of Duration of Status: Summary & FAQs
- Duane Morris LLP: DHS Eliminates “Duration of Status” for F, J and I Nonimmigrants
Bài viết bởi đội ngũ So Izy Education — nhóm giáo viên luyện thi IELTS, SAT và tiếng Trung (soizy.education).
Leave a Reply