Trả lời nhanh: Từ năm 2026, Nghị định 179/2026/NĐ-CP cấp học bổng cho người học 15 nhóm ngành khoa học, kỹ thuật và công nghệ chiến lược: 3,7–5,5 triệu đồng mỗi tháng ở bậc đại học, tối đa 8,4 triệu với tiến sĩ. Nếu định chọn ngành STEM, bạn nên kiểm tra điều kiện điểm và danh mục ngành trước khi đăng ký.
Tháng 10, mùa các bạn lớp 12 bắt đầu nghĩ nghiêm túc về chuyện chọn ngành. Mới hôm rồi, một bạn nhắn cho mình: “Em thích kỹ thuật, nhưng học phí trường tốt hơi cao, nhà em đang cân nhắc.” Câu đó mình nghe nhiều lần mỗi mùa tuyển sinh. Và năm nay, có một chính sách đáng để bạn đưa vào bàn tính: Nhà nước bắt đầu cấp học bổng tiền mặt hằng tháng cho người học các ngành khoa học, kỹ thuật và công nghệ.
Chuyện gì vừa thay đổi?
Ngày 20/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 179/2026/NĐ-CP về chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Nghị định có hiệu lực từ 15/7/2026. Điểm khác biệt lớn nhất: thay vì rót tiền cho trường, Nhà nước trả thẳng học bổng cho người học. Theo ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, đây là cách chuyển từ hỗ trợ cơ sở đào tạo sang hỗ trợ trực tiếp người học.
Đi kèm là Thông tư 80/2026/TT-BGDĐT, hướng dẫn cách xác định ai đủ điều kiện — đặc biệt là cách lọc ra nhóm 30% thí sinh điểm cao nhất. Thông tư này có hiệu lực từ 10/11/2026. Về quy mô, Bộ GD&ĐT ước tính khoảng 22.250 sinh viên khóa tuyển sinh 2025 đủ điều kiện hưởng từ 1/9/2026; riêng năm 2026 dự kiến khoảng 30.000 người học, tổng kinh phí khoảng 1.300 tỉ đồng mỗi năm.
Ngành nào, và ai được nhận?
Chính sách áp dụng cho 15 nhóm ngành thuộc khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược — chi tiết gồm 111 ngành theo Quyết định 1826/QĐ-BGDĐT, như toán, vật lý, sinh học, công nghệ thông tin hay vi mạch bán dẫn. Ngành được xác định theo mã ngành; chương trình có tên khác nhau nhưng cùng mã ngành vẫn được tính.
Với bậc đại học, bạn thuộc một trong ba diện sau là có cửa:
- Trúng tuyển chương trình tài năng hoặc chương trình vi mạch bán dẫn thuộc nhóm ngành quy định.
- Đạt giải nhất, nhì hoặc ba kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, quốc tế trong vòng 3 năm tính đến thời điểm xét, với môn đoạt giải phù hợp ngành.
- Có tổng điểm Toán và hai môn trong Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tiếng Anh từ 22,50/30 trở lên (không tính điểm ưu tiên, điểm cộng), và nằm trong nhóm 30% thí sinh có điểm trúng tuyển cao nhất cùng nhóm ngành.
Một lưu ý quan trọng: ngưỡng 22,50 và nhóm 30% này chỉ tính điểm thi tốt nghiệp THPT, không dùng điểm IELTS quy đổi. Nếu bạn quen dùng chứng chỉ ngoại ngữ để xét tuyển, đừng quên giữ điểm thi THPT ở các môn tự nhiên. Ở bậc thạc sĩ và tiến sĩ, điều kiện là trúng tuyển chương trình chính quy toàn thời gian thuộc nhóm ngành.
Mỗi tháng được bao nhiêu?
Học bổng chia theo trình độ và nhóm ngành (theo Điều 6). Bậc đại học cấp 10 tháng mỗi năm:
- Chương trình tài năng: 5,5 triệu đồng/tháng.
- Vi mạch bán dẫn và khoa học cơ bản: 4,2 triệu đồng/tháng.
- Kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược: 3,7 triệu đồng/tháng.
Bậc thạc sĩ cấp 12 tháng mỗi năm, lần lượt 7,4 – 6,3 – 5,5 triệu đồng/tháng theo cùng thứ tự nhóm ngành. Bậc tiến sĩ cũng 12 tháng/năm: 8,4 triệu đồng/tháng cho nhóm tài năng, vi mạch bán dẫn, khoa học cơ bản; và 7,4 triệu đồng/tháng cho kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược.
Thời gian hưởng có giới hạn: cử nhân tối đa 4 năm, kỹ sư (chương trình từ 150 tín chỉ) tối đa 5 năm, thạc sĩ tối đa 2 năm, tiến sĩ tối đa 3–4 năm tùy đầu vào. Đây là khoản chi trực tiếp cho người học, không phải trả về cho trường.
Làm sao để giữ học bổng những năm sau?
Nhận được là một chuyện, giữ được lại là chuyện khác. Điều kiện chung: không bị kỷ luật từ mức khiển trách trở lên trong kỳ xét. Với bậc đại học và kỹ sư, bạn cần kết quả học tập trung bình tích lũy các năm liền trước đạt loại khá trở lên, đồng thời tích lũy tối thiểu 24 tín chỉ sau năm đầu và tối thiểu 28 tín chỉ mỗi năm từ năm thứ hai.
Bậc thạc sĩ cần tích lũy ít nhất 40% số tín chỉ của chương trình sau năm thứ nhất, điểm trung bình tích lũy từ 3,0/4 trở lên, cùng kết quả nghiên cứu và công bố khoa học theo quy định của trường. Bậc tiến sĩ được yêu cầu có kết quả nghiên cứu, công bố theo quy định cơ sở đào tạo. Nói gọn lại: học đều tay, không nợ tín chỉ, và giữ kỷ luật.
Điều này nghĩa là gì với bạn?
Nếu bạn đang học lớp 12 và thích STEM, đây là lý do cụ thể để giữ phong độ ở Toán và các môn tự nhiên: ngưỡng 22,50 và nhóm 30% đều tính theo điểm thi tốt nghiệp THPT. Trước khi đăng ký, hãy kiểm tra ngành mình định học có nằm trong danh mục 111 ngành hay không, và trường bạn nhắm đến có triển khai hay chưa.
Với phụ huynh, đây là khoản đỡ đáng kể cho sinh hoạt phí hằng tháng, nhưng nó không tự động thay cho toàn bộ chi phí đại học — học phí vẫn nên được tính riêng theo từng trường. Và vì đây là chính sách còn mới, các trường vẫn đang rà soát, xác nhận danh sách theo kế hoạch của Bộ. Con số, danh mục ngành và cách triển khai có thể được điều chỉnh. Trước khi ra quyết định quan trọng, bạn nên hỏi phòng đào tạo hoặc công tác sinh viên của trường, và đối chiếu toàn văn Nghị định 179 cùng Thông tư 80 trên các nguồn chính thống.
Câu hỏi thường gặp
Học bổng theo Nghị định 179 là tiền mặt hay miễn học phí?
Theo Điều 6, đây là khoản học bổng chi hằng tháng (3,7 – 8,4 triệu đồng tùy trình độ và nhóm ngành), trả trực tiếp cho người học. Bạn nên đối chiếu quy chế từng trường về phần học phí.
Dùng điểm IELTS quy đổi có được tính vào ngưỡng 22,50 không?
Không. Ngưỡng 22,50/30 và nhóm 30% chỉ tính điểm thi tốt nghiệp THPT của Toán và hai môn trong Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tiếng Anh.
Học trường tư có được không?
Được, nếu ngành thuộc danh mục và bạn đáp ứng điều kiện, vì chính sách hỗ trợ theo người học. Bạn nên hỏi trường để chắc chắn cách triển khai.
Giữ học bổng cần điều kiện gì?
Không bị kỷ luật từ khiển trách trở lên, cộng điều kiện học tập. Bậc đại học cần điểm trung bình năm trước đạt khá trở lên và đủ số tín chỉ tích lũy theo quy định.
Nguồn tham khảo
- Báo Chính phủ — Nghị định 179 ‘hút’ người học vào ngành khoa học, công nghệ chiến lược
- Báo Nhân Dân — Khoảng 30 nghìn người học năm 2026 được cấp học bổng
- LuatVietnam — Toàn văn Nghị định 179/2026/NĐ-CP
Bài viết bởi đội ngũ So Izy Education — nhóm giáo viên luyện thi IELTS, SAT và tiếng Trung (soizy.education).
Leave a Reply