Trả lời nhanh: Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến thí điểm thi tốt nghiệp THPT trên máy tính từ năm 2027, bắt đầu ở một số địa phương đủ điều kiện hạ tầng rồi mở rộng dần. Học sinh không cần biết gõ nhanh: đề vẫn là trắc nghiệm và tự luận ngắn, thao tác chủ yếu là chọn đáp án.
Bạn Minh — học sinh lớp 11 ở một thị trấn nhỏ — nhắn cho So Izy đúng vào buổi tối cuối tháng Tám: “Chị ơi, em nghe nói mấy năm nữa thi tốt nghiệp bằng máy tính. Em gõ mổ cò, thi trên giấy còn chưa xong bài, giờ thêm máy tính nữa thì em phải làm sao?” Câu hỏi rất thật. Và mình đoán không chỉ mình Minh lo.
Nên hôm nay, So Izy ngồi lại với bạn, gỡ từng lớp một: chuyện thi tốt nghiệp THPT trên máy tính thực chất là gì, đang ở giai đoạn nào, ai sẽ thi trước, và quan trọng nhất — bạn nên chuẩn bị gì từ bây giờ mà không cần hoảng.
Chuyện gì đang xảy ra: một đề án, chưa phải một quyết định
Cuối tháng 7/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cho biết đã hoàn thiện Đề án tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cho giai đoạn 2026–2036, và trình cấp có thẩm quyền xem xét phê duyệt (theo VOV2, ngày 26/7/2026).
Mình nhấn mạnh ngay từ đầu một chữ để bạn yên tâm: đây vẫn là đề án. Nghĩa là một bản kế hoạch đã soạn xong và đang chờ duyệt, chứ chưa phải quy chế chính thức có hiệu lực. Các mốc thời gian, cách làm bên dưới đều là dự kiến. Chúng có thể được điều chỉnh khi đề án được phê duyệt hoặc khi Bộ ban hành hướng dẫn cụ thể. Vì vậy, đọc để hiểu và chuẩn bị tinh thần thì tốt, nhưng đừng vội đưa ra quyết định lớn chỉ dựa trên tin dự kiến.
Nói vậy không có nghĩa tin này “nhẹ”. Hướng đi đã khá rõ ràng, và nó chạm đến chính lứa học sinh đang ngồi lớp 10, lớp 11 hôm nay.
Lộ trình dự kiến: từng bước một, không làm ào ạt
Điều mình thấy đáng an tâm nhất là Bộ chọn cách đi thận trọng, có thí điểm, chứ không chuyển đổi một phát toàn quốc. Theo các nguồn báo chí dẫn lời lãnh đạo Bộ, lộ trình dự kiến như sau:
- Năm 2026: kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn tổ chức trên giấy như bình thường (kỳ thi vừa diễn ra với hơn 1,2 triệu thí sinh). Song song đó, Bộ đã cho thử nghiệm hệ thống ở 15 tỉnh/thành, với khoảng 143 cơ sở giáo dục và hơn 36.000 thí sinh tham gia thử.
- Từ năm 2027 (và giai đoạn 2027–2029): bắt đầu thí điểm thi trên máy tính ở những địa phương, điểm thi đủ điều kiện. Trong giai đoạn này, một số thí sinh thi trên máy, số còn lại vẫn thi trên giấy.
- Đến khoảng năm 2030: dự kiến áp dụng đồng bộ trên phạm vi toàn quốc — nếu các điều kiện về hạ tầng, kỹ thuật, con người được bảo đảm.
GS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, nhấn mạnh tinh thần “đánh giá, rút kinh nghiệm rồi mới mở rộng, không nóng vội chạy theo tiến độ khi chưa bảo đảm an toàn, công bằng” (theo VnExpress).
Một chi tiết đáng chú ý cho các bạn ở tỉnh xa: việc thí điểm được cho biết sẽ không chỉ tập trung ở đô thị lớn, mà còn ưu tiên một số địa phương thuộc miền núi phía Bắc, Tây Nguyên, miền Trung và miền Nam. Nói cách khác, đây không phải sân chơi chỉ dành cho thành phố.
“Thi trên máy” khác “thi trên giấy” ở chỗ nào
Đây là phần nhiều bạn hiểu lầm nhất, nên mình nói chậm.
Trong giai đoạn thí điểm, điểm mấu chốt là: dù bạn thi trên máy hay trên giấy, các môn trắc nghiệm vẫn dùng chung một đề, cùng nội dung. Khác biệt chủ yếu nằm ở cách bạn làm bài và cách bài được ghi nhận — thay vì tô đáp án bằng bút chì lên phiếu, bạn chọn đáp án trên màn hình.
Về mặt kỹ thuật, đề án dự kiến dùng nhiều lớp bảo mật: mã hóa đề thi, phân phối đề tự động, xác thực danh tính thí sinh, ghi nhật ký toàn bộ thao tác, giám sát máy tính, và chấm tự động với câu hỏi khách quan. Đề thi được truyền qua kênh bảo mật về máy chủ tại điểm thi; máy của thí sinh chạy trong mạng nội bộ cô lập, không kết nối internet. Với các ca thi khác nhau, câu hỏi có thể khác nhau nhưng được thiết kế tương đương độ khó nhờ ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa (có ứng dụng AI hỗ trợ xây dựng).
Bộ khẳng định đây là thay đổi về cách thi, không phải thay đổi chuẩn đánh giá hay chương trình học. Kiến thức bạn cần vẫn là kiến thức của Chương trình GDPT 2018.
Điều này ảnh hưởng gì đến bạn
Giờ đến phần bạn chờ nhất. Tùy bạn đang ở đâu, tác động sẽ khác nhau.
Nếu bạn thi tốt nghiệp năm 2026: gần như không đổi. Bạn vẫn thi trên giấy. Cứ tập trung ôn như kế hoạch.
Nếu bạn đang học lớp 10–11 (dự kiến thi 2027–2028): bạn là lứa có thể rơi vào giai đoạn thí điểm — nhưng chỉ khi điểm thi của bạn nằm trong nhóm đủ điều kiện và được chọn. Rất nhiều bạn khác vẫn sẽ thi trên giấy. Điều nên làm không phải là lo, mà là làm quen dần với việc làm bài trên máy: gõ bàn phím nhanh và chính xác hơn, quen thao tác chọn đáp án, đánh dấu câu để quay lại, canh thời gian trên màn hình. Đây đều là kỹ năng bạn dùng được cả đời, không chỉ cho một kỳ thi.
Nếu bạn đang ôn du học song song (IELTS, SAT): bạn có lợi thế. IELTS nay đã chuyển gần như hoàn toàn sang máy tính, và Digital SAT vốn thi trên máy từ 2024. Những giờ bạn luyện gõ, luyện đọc trên màn hình cho hai kỳ thi kia cũng là đang tập dượt cho xu hướng thi trong nước. Một mũi tên trúng hai đích.
Điều mình muốn bạn ghi nhớ: đừng để tin “thi máy tính” làm bạn xao nhãng việc học kiến thức gốc. Máy tính chỉ là cái vỏ. Ruột vẫn là bạn hiểu bài đến đâu.
So Izy khuyên bạn làm gì từ hôm nay
Ba việc nhỏ, làm được ngay, không tốn tiền. Thứ nhất, mỗi tuần dành một buổi làm đề trắc nghiệm trên máy tính hoặc điện thoại thay vì in ra giấy, để mắt và tay quen với màn hình. Thứ hai, luyện gõ 10 ngón — chỉ 10 phút mỗi ngày, vài tuần là thấy khác. Thứ ba, và quan trọng nhất, theo dõi nguồn chính thức: khi Bộ GD&ĐT phê duyệt đề án và công bố danh sách địa phương thí điểm, bạn mới biết chắc điểm thi của mình có thi máy hay không. Trước khi có văn bản chính thức, mọi con số vẫn là dự kiến.
Và nếu bạn thấy lo, hãy nhớ câu mình hay nói với các bạn học viên: một kỳ thi đổi hình thức không đổi được bản chất việc học. Bạn học thật, hiểu thật, thì thi trên giấy hay trên máy, bạn vẫn là bạn.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Năm 2027 có phải tất cả học sinh đều thi trên máy tính không?
Không. Theo đề án dự kiến, 2027 mới là giai đoạn thí điểm ở những nơi đủ điều kiện. Nhiều thí sinh vẫn thi trên giấy. Việc chuyển đổi đồng bộ toàn quốc chỉ dự kiến từ khoảng năm 2030.
2. Thi trên máy thì đề có khó hơn thi trên giấy không?
Không nhằm làm khó hơn. Các môn trắc nghiệm dùng chung nội dung đề; nếu có nhiều ca thi, câu hỏi được thiết kế tương đương độ khó. Khác biệt chính là cách làm bài và cách ghi nhận đáp án.
3. Trường ở vùng xa, mạng yếu thì thi kiểu gì?
Đề án dự kiến cho máy thi chạy trong mạng nội bộ cô lập, không cần internet, và việc thí điểm được nói sẽ ưu tiên cả các địa phương miền núi, vùng sâu vùng xa chứ không chỉ đô thị. Dù vậy, nơi nào chưa đủ hạ tầng thì vẫn tiếp tục thi trên giấy.
4. Thông tin này đã chắc chắn chưa?
Chưa. Đây là đề án đang trình phê duyệt (tính đến cuối tháng 7/2026), chưa phải quy chế chính thức. Bạn nên kiểm tra lại tại nguồn chính thức của Bộ GD&ĐT (moet.gov.vn) trước khi ra quyết định quan trọng.
Nguồn tham khảo
- VOV2 — Bộ GD-ĐT hoàn thiện đề án thi tốt nghiệp THPT trên máy tính (26/7/2026): https://vov2.vov.vn/giao-duc-dao-tao/bo-gd-dt-hoan-thien-de-an-thi-tot-nghiep-thpt-tren-may-tinh-59844.vov2
- VnExpress — Dự kiến thi chung đề tốt nghiệp THPT trên máy và trên giấy: https://vnexpress.net/du-kien-thi-chung-de-tot-nghiep-thpt-tren-may-va-tren-giay-5102548.html
- Báo Đại Đoàn Kết — Thí điểm thi tốt nghiệp THPT trên máy tính từ năm 2027: https://daidoanket.vn/thi-diem-thi-tot-nghiep-thpt-tren-may-tinh-tu-nam-2027.html
- VTV — Bộ GD&ĐT nói gì về thi tốt nghiệp THPT trên máy tính từ 2027?: https://vtv.vn/bo-gddt-noi-gi-ve-thi-tot-nghiep-thpt-tren-may-tinh-tu-2027-100260612175021526.htm
Bài viết bởi đội ngũ So Izy Education — nhóm giáo viên luyện thi IELTS, SAT và tiếng Trung (soizy.education).
Leave a Reply