Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 vừa khép lại với một con số khiến nhiều phụ huynh giật mình: 50,25% thí sinh có điểm tiếng Anh dưới trung bình — tỷ lệ cao nhất trong 4 năm. Trong khi đó, từ năm 2025, tiếng Anh đã không còn là môn thi bắt buộc. Hai sự thật tưởng chừng tách rời này lại đang gửi đi một cảnh báo chung: nền tảng tiếng Anh của học sinh Việt Nam đang bị hổng từ gốc. Vậy điều này có ý nghĩa gì với con bạn, và đâu là hướng đi đúng?
Tiếng Anh không còn là môn bắt buộc trong kỳ thi tốt nghiệp THPT
Theo phương án thi tốt nghiệp THPT áp dụng từ năm 2025 (theo Chương trình GDPT 2018), thí sinh chỉ thi 4 môn: hai môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn, cùng hai môn tự chọn trong số các môn còn lại. Tiếng Anh (Ngoại ngữ) đã chuyển thành môn tự chọn — học sinh được quyền quyết định có thi hay không.
Thay đổi này khiến không ít em “buông” tiếng Anh sớm, dồn thời gian cho các môn xét tốt nghiệp khác. Nhưng đây có thể là một tính toán sai lầm, bởi không thi tốt nghiệp môn tiếng Anh hoàn toàn khác với việc không cần tiếng Anh.
Điểm tiếng Anh THPT 2026 thấp kỷ lục: những con số biết nói
Phổ điểm môn tiếng Anh kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 phản ánh một bức tranh đáng lo ngại:
- 50,25% thí sinh dưới điểm trung bình (dưới 5 điểm) — tăng khoảng 12 điểm phần trăm so với năm 2025 (~38%), và là mức cao nhất trong 4 năm.
- Điểm trung bình chỉ đạt 5,07, giảm 0,31 điểm so với mức 5,38 của năm 2025.
- Điểm trung vị rơi xuống 4,25 — mức thấp nhất từng ghi nhận, giảm tới 1 điểm so với năm trước.
- Ngay cả hai địa phương dẫn đầu là Hà Nội (5,567) và TP.HCM (5,467) cũng chỉ nhỉnh hơn mức trung bình một chút.
Điểm trung vị 4,25 có nghĩa là một nửa số thí sinh cả nước không đạt nổi điểm 4,25 môn tiếng Anh. Đây không phải chuyện của “một vài em học yếu”, mà là dấu hiệu của một lỗ hổng mang tính hệ thống.
Vì sao điểm tiếng Anh ngày càng thấp? Gốc rễ nằm ở ngữ pháp nền tảng
Đề thi tiếng Anh theo Chương trình GDPT 2018 tăng cường yêu cầu đọc hiểu, vận dụng và tư duy ngôn ngữ — thay vì học thuộc mẹo. Một học sinh hổng ngữ pháp gốc (thì, mệnh đề quan hệ, câu điều kiện, bị động, sự hòa hợp chủ – vị…) sẽ không thể đọc hiểu đoạn văn dài, càng không thể suy luận đáp án.
Khi tiếng Anh trở thành môn tự chọn, nhiều em học “cầm chừng” trên lớp và mất dần động lực. Lỗ hổng ngữ pháp vì thế cứ lớn dần theo năm tháng, đến khi cần dùng thật — xét tuyển đại học, thi chứng chỉ, du học — thì đã quá muộn để chữa gấp.
“Không thi tốt nghiệp” không có nghĩa là “không cần tiếng Anh”
Đây là điểm mấu chốt phụ huynh cần nhìn xa hơn kỳ thi tốt nghiệp. Tiếng Anh vẫn là chìa khóa quyết định cánh cửa đại học và tương lai:
- Xét tuyển khối D và các tổ hợp có tiếng Anh: vô số ngành “hot” (Kinh tế, Ngôn ngữ, Quan hệ quốc tế, CNTT…) vẫn dùng điểm tiếng Anh để xét tuyển.
- Kỳ thi Đánh giá năng lực của ĐHQG Hà Nội, ĐHQG TP.HCM và nhiều trường đều có phần tiếng Anh hoặc yêu cầu tư duy ngôn ngữ.
- Xét tuyển bằng chứng chỉ quốc tế (IELTS, SAT) — đều đòi hỏi nền ngữ pháp vững.
- Du học và cơ hội nghề nghiệp: tiếng Anh là điều kiện gần như bắt buộc để hội nhập.
Nói cách khác, môn tiếng Anh chỉ “nhẹ gánh” ở kỳ thi tốt nghiệp, nhưng lại nặng ký hơn bao giờ hết ở cánh cửa xét tuyển đại học và con đường phía sau.
Con bạn có đang hổng ngữ pháp gốc? Những dấu hiệu cần chú ý
- Đọc một đoạn văn tiếng Anh nhưng không hiểu ý chính, phải đoán mò.
- Biết từ vựng rời rạc nhưng không ghép được thành câu đúng ngữ pháp.
- Lúng túng với thì động từ, mệnh đề quan hệ, câu điều kiện.
- Điểm tiếng Anh trên lớp trồi sụt thất thường, làm bài chủ yếu nhờ “cảm giác”.
- Ngại nói, ngại viết vì sợ sai cấu trúc.
Nếu con bạn có từ 2–3 dấu hiệu trên, rất có thể nền ngữ pháp gốc đang bị hổng — và cần được củng cố sớm, trước khi bước vào giai đoạn xét tuyển đại học.
Giải pháp: lấy lại gốc ngữ pháp, xây nền vững cho đại học
Thay vì chạy theo việc “ôn tủ” cho một kỳ thi mà nhiều em không còn chọn thi tiếng Anh, hướng đi bền vững hơn là xây lại nền tảng ngữ pháp gốc — thứ dùng được cho mọi mục tiêu: xét tuyển khối D, thi Đánh giá năng lực, luyện IELTS/SAT và giao tiếp thực tế.
Chương trình Tiếng Anh phổ thông tại SO IZY Education được thiết kế đúng theo triết lý này: giúp học viên lấy lại gốc ngữ pháp một cách hệ thống, hiểu bản chất thay vì học mẹo, từ đó tự tin đọc hiểu, làm bài và sẵn sàng cho các kỳ xét tuyển đại học. Nếu bạn muốn biết con mình đang hổng ở đâu và cần lộ trình ra sao, hãy tìm hiểu khóa Tiếng Anh phổ thông hoặc đăng ký tư vấn miễn phí cùng SO IZY Education.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tiếng Anh còn là môn bắt buộc thi tốt nghiệp THPT không?
Không. Từ năm 2025, thí sinh chỉ bắt buộc thi Toán và Ngữ văn; tiếng Anh trở thành môn tự chọn.
Không thi tốt nghiệp môn tiếng Anh thì có cần học nữa không?
Rất cần. Tiếng Anh vẫn dùng để xét tuyển khối D, thi Đánh giá năng lực, luyện IELTS/SAT, du học và đi làm — nên nền tảng ngữ pháp gốc vẫn vô cùng quan trọng.
Điểm tiếng Anh THPT 2026 thấp thế nào?
Có tới 50,25% thí sinh dưới trung bình, điểm trung bình 5,07 và trung vị chỉ 4,25 — mức thấp kỷ lục trong 4 năm.
Nguồn tham khảo: Bộ Giáo dục và Đào tạo; báo Thanh Niên, Đại biểu Nhân dân (7/2026); Cổng thông tin Chính phủ.
Leave a Reply