Xét tuyển đại học 2027: dự thảo siết phương thức

Trả lời nhanh: Ngày 17/9/2026, Bộ GD&ĐT công bố dự thảo mới: từ năm 2027 mỗi ngành đại học chỉ được dùng tối đa 3 phương thức xét tuyển, từ 2028 còn 1; tổng số phương thức giảm từ 19 xuống 11 và bỏ điểm cộng do trường tự đặt. Bạn nên bám sát ngành mình nhắm và không đặt cược toàn bộ vào một chứng chỉ hay giải thưởng để “cộng điểm”.

Cập nhật ngày 18/09/2026.

Chiều muộn hôm qua, một bạn học sinh lớp 12 nhắn cho So Izy: “Chị ơi, em nghe nói sang năm chỉ còn xét học bạ hoặc chỉ còn thi thôi, đúng không ạ? Vậy công em ôn IELTS mấy tháng nay có phí không?”. Tin lan nhanh, và cũng nhanh chóng bị hiểu sai. Vậy nên mình ngồi đọc kỹ dự thảo cùng phần giải thích của Bộ, rồi kể lại cho bạn theo cách dễ hình dung nhất — kèm phần “điều này nghĩa là gì với bạn”.

Dự thảo nói gì?

Ngày 17/9/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố dự thảo sửa đổi quy chế xác định chỉ tiêu và tuyển sinh đại học, lấy ý kiến đến hết ngày 23/9/2026. Điểm gây chú ý nhất là siết lại số phương thức xét tuyển.

Hiện nay cả nước đang dùng tới 19 phương thức xét tuyển khác nhau. Dự thảo rút gọn con số này xuống còn 11. Quan trọng hơn là giới hạn ở cấp độ từng ngành:

Năm 2027, mỗi trường được dùng tối đa 5 phương thức, và mỗi ngành hoặc chương trình đào tạo chỉ được dùng tối đa 3 phương thức. Từ năm 2028 trở đi, mỗi ngành chỉ còn 1 phương thức xét tuyển duy nhất (trừ xét tuyển thẳng và cử tuyển theo quy định riêng).

Một chi tiết cần nói rõ để bạn không hoang mang: ngay trong ngày 17/9, Bộ đã điều chỉnh dự thảo. Bản đầu tiên đề xuất năm 2027 mỗi ngành chỉ 1 phương thức, nhưng chưa đầy 4 tiếng sau, bản cập nhật nới thành 3 phương thức cho năm 2027 và dời mốc “1 phương thức” sang năm 2028. Vì vậy nếu bạn đọc được hai con số khác nhau trên báo, cả hai đều từng đúng ở hai thời điểm khác nhau trong cùng một ngày.

Vì sao Bộ muốn “đưa thí sinh về cùng một chuẩn đánh giá”?

Theo GS Nguyễn Tiến Thảo, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, vấn đề nằm ở chỗ nhiều phương thức trong cùng một ngành nhưng các thang đo lại không thực sự tương đương. Ông nói: khi thang đo chưa tương đương, việc chia một ngành thành nhiều đường vào có thể khiến hai thí sinh năng lực ngang nhau bị đối xử khác nhau.

Bộ đưa ra con số đáng suy nghĩ: hơn 40% chương trình đào tạo dùng từ hai phương thức trở lên vẫn có biên độ điểm chênh từ 3 điểm trở lên giữa các phương thức. Nhờ các bảng quy đổi chính thức, khoảng chênh trung bình đã giảm từ 2,6 xuống 1,2 điểm, nhưng vẫn chưa đồng đều. Nói cách khác, cùng một ngành, đi cửa này có thể “dễ thở” hơn cửa kia — và đó là điều Bộ muốn xóa bỏ.

Bộ nhấn mạnh: giảm phương thức là để mở rộng cơ hội bình đẳng chứ không phải giảm cơ hội tiếp cận. Bạn vẫn có nhiều nguyện vọng, chỉ là các con đường vào cùng một ngành sẽ được kéo về một mặt bằng đánh giá.

Bỏ điểm cộng — chứng chỉ IELTS còn giá trị không?

Đây là phần khiến nhiều bạn lo nhất. Dự thảo đề xuất bỏ điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hay các tiêu chí bổ sung. Lý do: mỗi trường cộng một kiểu, mức quy đổi không thống nhất, và không phải ai cũng có điều kiện tiếp cận như nhau nên dễ sinh bất bình đẳng.

Nhưng “bỏ điểm cộng” không có nghĩa là chứng chỉ ngoại ngữ hết giá trị. Dự thảo nêu rõ thí sinh vẫn được quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ vào môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển, theo một quy tắc công khai — thay vì dùng nó như một khoản điểm cộng riêng do trường tự đặt. Tức là tấm IELTS của bạn vẫn có chỗ dùng, chỉ là dùng minh bạch hơn và theo một thang chung.

Ngoài ra, dự thảo giữ ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào tối thiểu là tổng 3 môn thi tốt nghiệp THPT đạt từ 15/30 điểm, đồng thời chuẩn hóa mã phương thức và yêu cầu mỗi phương thức chỉ có một thang điểm duy nhất. Điểm ưu tiên khu vực, đối tượng theo quy định vẫn được giữ; phần bị cắt là điểm cộng “tự chế” của từng trường.

Điều này nghĩa là gì với bạn?

Nếu bạn là học sinh lớp 12 năm học 2026–2027 (lứa 2K9, thi và xét tuyển năm 2027): bạn nằm trong nhóm chịu tác động sớm nhất, nhưng vẫn còn tương đối “dễ thở” vì mỗi ngành còn tới 3 phương thức. Việc cần làm là chọn 1–2 phương thức mạnh nhất của mình và đầu tư dứt điểm, thay vì rải mỏng công sức cho 4–5 hướng.

Nếu bạn là lứa 2K10 trở về sau (xét tuyển từ 2028): bạn sẽ bước vào giai đoạn mỗi ngành chỉ còn 1 phương thức. Lúc này việc chọn đúng ngành và tìm hiểu sớm phương thức mà ngành đó dùng trở nên cực kỳ quan trọng — vì bạn sẽ không còn “đường vòng”.

Nếu bạn đang ôn IELTS hoặc các chứng chỉ quốc tế: đừng bỏ giữa chừng. Chứng chỉ vẫn được quy đổi vào môn ngoại ngữ trong tổ hợp, và năng lực tiếng Anh thật sự vẫn có giá trị lâu dài cho du học, học bổng và cả công việc sau này. Cái thay đổi là cách quy đổi, không phải việc chứng chỉ có được công nhận hay không.

Bạn nên làm gì ngay bây giờ?

Trước hết, hãy nhớ đây vẫn là dự thảo, chưa phải quy định chính thức, và đang trong thời gian lấy ý kiến đến 23/9/2026. Các con số có thể còn được điều chỉnh — bản thân việc Bộ sửa dự thảo ngay trong ngày công bố đã cho thấy điều đó. Vì vậy, đừng ra quyết định lớn chỉ dựa trên một dòng tin.

Việc nên làm là: theo dõi đề án tuyển sinh chính thức của chính trường và ngành bạn nhắm (thường công bố đầu năm), kiểm tra lại thông tin tại nguồn chính thức của Bộ GD&ĐT trước mỗi bước quan trọng, và tập trung củng cố nền tảng học lực — điểm thi tốt nghiệp, học bạ và năng lực ngoại ngữ vẫn là những thứ có giá trị dù luật chơi có đổi. Nếu bạn cần một lộ trình phù hợp với ngành và điểm mạnh của mình, đội ngũ So Izy luôn sẵn sàng ngồi xuống tính cùng bạn.

Câu hỏi thường gặp

Dự thảo này đã có hiệu lực chưa?
Chưa. Đây là dự thảo do Bộ GD&ĐT công bố ngày 17/9/2026 và đang lấy ý kiến đến hết 23/9/2026. Các con số có thể còn thay đổi trước khi ban hành chính thức, nên bạn hãy kiểm tra lại tại nguồn chính thức trước khi ra quyết định quan trọng.

Năm 2027 mỗi ngành được dùng mấy phương thức xét tuyển?
Theo bản dự thảo đã điều chỉnh, năm 2027 mỗi trường dùng tối đa 5 phương thức và mỗi ngành hoặc chương trình đào tạo dùng tối đa 3 phương thức. Từ năm 2028 trở đi, mỗi ngành chỉ còn 1 phương thức duy nhất (trừ xét tuyển thẳng và cử tuyển).

Bỏ điểm cộng thì chứng chỉ IELTS của em còn dùng được không?
Còn. Dự thảo bỏ điểm cộng do trường tự quy định, nhưng thí sinh vẫn được quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ vào môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo một quy tắc công khai. Năng lực tiếng Anh thật sự vẫn có giá trị cho xét tuyển, du học và học bổng.

Ngưỡng đầu vào tối thiểu là bao nhiêu?
Dự thảo giữ ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào tối thiểu ở mức tổng 3 môn thi tốt nghiệp THPT đạt từ 15/30 điểm cho tổ hợp xét tuyển, đồng thời chuẩn hóa thang điểm và mã phương thức giữa các trường.

Nguồn tham khảo

Bài viết bởi đội ngũ So Izy Education — nhóm giáo viên luyện thi IELTS, SAT và tiếng Trung (soizy.education).

Chương trình học

Soizy education

tài nguyên

Hỗ trợ

Your cart (items: 0)